BİZİ TAKİP ETMEK İÇİN TIKLAYIN

                
 24.09.2017 YOZGAT'IN ve YOZGATLININ GAZETESİ SIK KULLANILANLARA EKLE  
 
 
Arama
 
Google
 
Şu anda
:
208
Dün
:
4890
Toplam
:
12983673
A'dan Z'ye A.Kadir ÇAPANOĞLU
HARF DEVRİMİ VE ARAP HARFLERİNİN TÜRKÇEYE UYUMSUZLUĞU
capanoglukadir@yahoo.com.tr
Değerli okurlar, bu yazımı harf devriminin yıldönümü olan 1 Kasım günü yayınlayacaktım ama değerli dostum Dr. Ömer Serdar Erbek’in gönderdiği mektubu sıcağı sıcağına yayınlamak istemiştim. Bu yazımı da bu yıla ertelemiştim. Ancak günün önemine binaen şimdi yayınlamayı uygun buldum.

27.02.2013 tarihinde 84 yaşında iken vefat eden Hukuk doktoru kuzenim Gülseren Sebük Mandato’ya, projesini kendi çizdiği Nişantaşı’ndaki büyük evinde bir fotoğrafın arkasındaki Eski Türkçe yazıyı okutmuştum. Başkalarının bazı kelimeleri benzeterek okuduğu Eski Türkçeyi hiç duraksamadan okuması dikkatimi çekmiş ve sormuştum “Bu kadar hızlı nasıl okudunuz” diye. O da bana Kuranı kendi dilinden incelemek için eşi Gennaro Mandato ile İtalya da Arapça kursuna gittiklerini ve Kureyş dilini öğrenmeye çalıştıklarını söylemişti. Ben de kendisine yukarda bahsettiğim benzeterek okuma olayını sormuştum. Şöyle anlatmıştı;

Her dilin ayrı özellikleri vardır. Alfabesinin de ona uygun olması gerekir. Çin alfabesi Çince lisanına uygundur. Japon alfabesi Japon lisanına uygundur. Yunan alfabesi Yunan halkının lisanına uygundur. Arap alfabesi de, Arapçanın yapısına uygun seslerden doğmuş, bu sesleri yansıtacak, Arapların anlaşmasını sağlayacak ölçüde biçimlenmiştir. Türkler, konuştukları lisan olan Türkçeye uygun alfabeler kullanırken, İslâmiyet’i kabul ettikten sonra Arap alfabesini kullanmaya başlamışlardı. Hâlbuki Arap alfabesi Arapçaya uygundur, Türkçe’ ye uygun değildir.

İslam tarihi ve İslam-Batı ilişkisi hakkında uzmanlaşmış İngiliz asıllı ABD'li tarihçi Prof.Dr. Bernard LEWİS, Arap harflerinin Türkçe’ ye uygun olmadığı şöyle açıklar; “Arap alfabesi Arapçaya mükemmel uymakla beraber Türkçe’ de Arap yazısının ifade edemediği birçok şekil ve ses yapısı vardır.”

Arap harfleri kelimenin başında, ortasında ve sonunda farklı yazılır. Bu nedenle Arap alfabesindeki 33 harf 99 harf gibi kullanılır. Arap alfabesinin sadece ünsüzler (sessiz harfler) üzerine kurulan bir yapı düzeni vardır. Türkçe’ deki dokuz ünlü “a-u-e-e-ö-ü-ı-i” ses varken, Arapça’ da sadece üç sesli harf “a-i-u” vardır. Bu durum bir konuyu Türkçe ifade etmekte güçlük yaratmaktadır.

Türkçe’ de bulunan dört yuvarlak sesli “o-ö-u-ü” için Arapça’ da sadece “u” seslisi vardır. Arapçadan alınmış olan eski alfabede, aynı ses için gereksiz yere birkaç harf mevcuttur. Örneğin; “s” sesi için “se”(üç noktalı), “sin”(dişli) ve “sad” adlarında üç harf vardır. “Sabit”, “sana”, “sanki” sözcüklerinin ilk harfleri birbirine benzemez. “Se”nin kullanılacağı Türkçe sözcük yoktur.

Arapçada “Z” sesi için dört ayrı harf grubu vardır: “zel” (noktalı dal), “ze” ( z), “Zı” (noktalı tı), “dat” (noktalı sat)…Yukarda bahsettiğim benzeterek okunmaya örnek olarak “zarar”,”zulüm”, “ziraat”, “zeki” sözcüklerini örnek olarak verebiliriz. İlk harfleri aynı sesi taşıdıkları halde, ayrı ayrı harflerle yazılır. Böyle yazılmazsa sözcüğün anlamı değer taşımaz.

Dolayısıyla Arapça ve Farsçadan Türkçe’ ye giren sözcüklerde sesli harflerin kullanılmaması okumayı zorlaştırmaktadır. Örneğin, “kef” ve “lam” harfleriyle yazılan bir sözcüğün “kel” mi, “kil” mi, “gel” mi,“gül” mü okunacağını anlamak çok zordur. Bir sözcüğü doğru okumak için cümlenin gidişine yani anlamına bakmak gerekir, bu yüzden Arapça sözlükleri iyi bilmeyenler böyle benzeterek kelimenin doğrusunu bulmaya çalışırlar.

Arapça’ da sessiz harflerin okunuşu da kuralsızdır. Mesela “dal” (de) olarak okunurken. “t” harfi de zaman zaman “de” okunur. ”T” harfinin de bazen “te” bazen “tı” diye iki harf vardır. “Gay” ”g” harfi de “Kaf” “k” sessizleri sözcüğe göre “g”, “k” olarak da okunur.

“H”sessizi için de üç ayrı harf vardır: “ha” (noktasız), “hı” (hazır).
Arapça güzel yazı çeşitleri olan Rık’a, Nesih, Talik, Sülüs, Matbu gibi birçok Arap yazısının bütün çeşitlerini okumak uzmanlık gerektiren bir iştir. Bu nedenle Arap harfleriyle okuma yazma bilen birinin önüne gelen tüm metinleri okuması imkânsızdır.

Arap alfabesiyle Türkçe mesaj yazmak harf eksikliğinden dolayı hızlı yazılsa da (Cennetmekân babam notlarını Eski Türkçe tutardı) daha sonra anlamlarda sorunlar yaşanıyordu. Osmanlıcada çoğu sözcük gelişinden okunuyor, anlam bütünlüğü kurularak sonuca gidiliyordu. (Kütüphanemde muhafaza ettiğim Çapanoğlu Celal Bey’in Arap harfleri ile yazdığı günlüğün çözümünde de bazı kelimeler tam okunamamış defterin ilerleyen sayfalarındaki cümlelerin anlamlarından çözümlenerek tekrar tekrar geriye dönülmüştür.) Bu yüzden Örneğin “mükemmel” sözcüğünü yazmak için bugünkü harflerle “mkml” yazılıyordu. Bu yüzden bir sözcük pek çok şekilde anlamlandırılıyordu. Bu gün gençlerimiz cep telefonunda mesaj yazarken birçok kelimeyi böyle kısaltarak yazıp aslında güzel Türkçemizi katlediyorlar. Birinci Dünya Savaşı’nda Enver Paşa, bu durumu önlemek için yeni bir alfabe kullanmayı denemiş ama başarılı olamamıştı.

Osmanlı’nın kullandığı Arap alfabesinin bırakılıp, yeni Türk harflerine geçilmesi, Türkçe’nin özleşmesi ve gelişmesi yolunda kuşkusuz en büyük dönemeçlerden biridir.

Harf devrimi, Türk kültür yaşantısını ve yapısını, Arap ve Fars kültür baskısından kurtarıp ulusal kimliğe büründürmüştür.

“Akademik çalışmalar dışında” Osmanlıcayı ve Arap alfabesini öğrenmeye gerek yoktur!..


Yazımızı konumuza uygun bir fıkra ile bitirelim. Tam öğle namazı vakti yolu bir köye düşsen seyyah hem biraz dinlenmek hem de namazını eda etmek için köy camine gelir. Şadırvan kalabalık olduğundan biraz beklemek zorunda kalır. Bu arada abdest alan köylülerin bir hareketi dikkatini çeker. Köylülerin hepsi abdest aldıktan sonra kıçlarını sallayıp camiye girmektedirler. Çok merak eder. Namaz bitince gözüne kestirdiği birisine çekinerek sorar. Köylü, ben bilmem imama sor diye cevap verince daha da meraklanır ve imam yalnız kalınca usulca sorar. İmam efendi kitapta yazıyor diye cevap verir. Adam daha da meraklanır ve hangi kitapta hocam diye sorar. İmam dolaptan çıkardığı namaz hocası isimli “Eski Türkçe baskılı” kitabı açıp sayfadan okur. Yazıda matbaa hatası vardır. İki noktalı “Y” harfinin bir noktası baskıda çıkmamıştır. Yani “Y” harfi “B” harfi olarak okunmaktadır. Cümlede anlatılmak istenen abdest aldıktan sonra “yüzüğünüzü oynatın” cümlesi “büzüğünüzü oynatın” olarak okunmaktadır.

13.04.2017


Sosyal  Medyada  Paylaş

     
YAZARIN DİĞER YAZILARI
OKUR YORUMLARI
ENVER TÜRKOĞLU (12 EYLÜL 1980 ASKERİ DARBESi)
Sevgili kardeşimiz, 32 yıl sonra birbirimizi bulup, ölüm yıldönümü olan bugün Enver’i beraber andığımız için sana binlerce teşekkürler. Ayrıca akıcı ve lezzetli üslubun için çok teşekkürler. Zaten bütün yazılarında bu duyguyu yaşıyorum. Sağlıklar diliyorum. Yüreğine sağlık.
GÜNER TÜRKOĞLU -- 19.09.2017 13:40
ENVER TÜRKOĞLU (12 EYLÜL 1980 ASKERİ DARBESi)
Mekanı CENNET olsun.
Rauf Aktolga -- 19.09.2017 13:18
ENVER TÜRKOĞLU (12 EYLÜL 1980 ASKERİ DARBESi)
YorumunuzSevgili dostumuz ,32 yilsonra birbirimizi bulup bugun Enveri beraber andigimiz icin sana binlerce tesekkurler.Ayrica akici ve lezzetli uslubun icin cok tesekkurler.Zaten butun yazilarinda bu duyguyu yasiyorum.Sagliklar diliyorum.Yuregine saglik.
Guner Turkoglu -- 19.09.2017 13:10
Büyük sel
Sayın Çapanoğlu, köşenizin eski bir takipçisiyim. Yazılarınızı ilgi ile takip ediyorum. Birçok defa bende yorum göndermek istedim ama yoğunluğumdan dolayı bir türlü fırsatım olmadı. Yazılarınızı ilgi ile takip ediyorum demiştim gerçekten de hem merakla bekliyorum hem de ilgi ile okuyorum. Şimdi artık geçmişte kalan Yozgat ile ilgili hakikaten çok önemli önemli olduğu kadar da okuyucuyu heyecanlandıracak konuları yeniden gün ışığına çıkarıyorsunuz. Bazen keşke bizde o günlerde yaşasaydık dediğim yazılarınız var. Bazen de iyi ki o günlerde yaşamamışız diyorum. Büyük sel yazınızı da içim burkularak okudum. Kendimi vefat edenlerin yakınlarının yerine koydum. Ne büyük bir acı ya rabbim. Sayın Ahmet Yaşar Ocak hocamız Sırasöğüt öz’ünün üstünün kapatılmasını doğru bulmuyor. Kapatılması doğru olmuşmudur bilemiyorum. Belki büyükçe bir alan kazanılmıştır ama allah korusun böyle bir sel baskınında kapatılan yerin altındaki kanal yeterli olabilecekmidir? Şimdi bende aynı endişeyi taşıyorum. İnşallah bir daha böyle bir acı yaşanmaz.
Yozgat ile ilgili yazılarınızı bekliyoruz efendim. Size sağlıklar diliyorum.
SUDE ÖZTÜRK -- 15.09.2017 11:27
Büyük sel
SUZAN HANIMA MESAJIMDIR: Ben de ayşe erdener gibi bu sitenin takipçisiyim.Ayşe hanıma yürekten katılıyorum.Bu gzetede sizin de o güzel yazılarınızı okumak istiyoruz.Takma isimle de olur.Yeterki geçmişte kalan yozgatı sizin de kaleminizden hayal edelim.selamlar..
Anmet Dursuner -- 09.09.2017 11:00
Büyük sel
Nerede salkım söğütlü dereleri. Sıra söğüt deresindeki söğütler,bu adı taşıyan Sırasöğüt mahallesi nerede? Nerede bahar yağmurlarına boyun büken taş köprüler,ökçeli ayakkabıların ökçesiyle ritm tutan hastahane caddesindeki taş kaldırımlar? Maalesef öldürüldüler. Onlarla beraber o memleketin geleceğinde öldü.Soruyorlar her gidene cevap veremiyor. Belkide o mezarlıkta yaşamamak için bunca göç cevabını bilemiyor.

Suzan Hanım ın yorumları gazetedeki köşe yazarlarının çoğunun yazılarından daha duygusal, daha bilgi içerikli ve daha sanatsal. Uzun zamandır yazmadığınız için bizleri beklettiniz. Gazetemizin teklifini dikkate alırsanız mutlu oluruz.

Abdulkadir Bey in kalemiyle çok örtüşen bir tarzınız var. Çapanoğlunu okumak bir ayrıcalık bizler için. Kendisine teşekkür ediyor, birikimlerini daha çok aktarmasını bekliyoruz.
Ayşe Aydener -- 08.09.2017 13:29
Büyük sel
Abdulkadir Bey,
Bu sel hadisesini çocukken duymuş, merak etmiştim, ama kimse tafsilatlı bilgi veremiyordu. Şimdi sizden bu elîm hadisenin hikâyesini genişçe öğrendim. Ne acı, ne korkunç!
Özün üstünü kapattılar maalesef. Bu doğru değildi. Allah korusun benzer bir felaketin tekrarlanmayacağını kim temin edebilir? Yozgat konumu itibariyle böyle bir felakete her zaman çok elverişli.
Teşekkürler, selam ve saygılar
AHMET YAŞAR OCAK -- 07.09.2017 14:44
Büyük sel
Geçmişte yaşanan acı bir olay anlatılmış olsa da, insanın kendi özünde, kendi topraklarının tarihinde zaman yolculuğu yapması, kendi kültürünün acılarını tatması, mekan manzaralarının seyrine dalması kadar, insan ruhunu dinlendiren bir tablo yoktur diye düşünüyorum. Kaleminiz sayesinde salkım söğütlerin gölgesinde dinlenip,lavanta kokulu elbiseler giyinip, gümüş tasın hamamda ki yankısına bürünüp, altın renkli ulu çam ağaçları altında serinleyip, konakta yaşayan hanımların asaletlerini seyredip bu yolculuktan günümüze dönünce; İnsanların yaşam şekillerinin, yaşam alanındaki ortamın nasıl yapay bir hale getirildiğini, nasıl sunnileştirldiğini, ruhsuzlaştırıldığını görmek insana ölümden daha acı geliyor. İnsan oğlu yaşadığını sanıyor oysa özünden, kültüründen, geçmişinden koptuğu an, bunları yok ettiği zaman kendi kendini yok ediyor. Şimdi nerede benim Yozgat'ımın konakları. Nerede salkım söğütlü dereleri. Sıra söğüt deresindeki söğütler,bu adı taşıyan Sırasöğüt mahallesi nerede? Nerede bahar yağmurlarına boyun büken taş köprüler,ökçeli ayakkabıların ökçesiyle ritm tutan hastahane caddesindeki taş kaldırımlar? Maalesef öldürüldüler. Onlarla beraber o memleketin geleceğinde öldü.Soruyorlar her gidene cevap veremiyor. Belkide o mezarlıkta yaşamamak için bunca göç cevabını bilemiyor.

Saygılar ve hürmetler.

GAZETEMİZİN NOTU :
Suzan hanım,maillerinizden anladığımız kadarıyla siz de geçmişin Yozgatını tanıyor ve o günleri gereğince dile getiriyorsunuz.Bu arada önemli tesbitlerde de bulunmaktasınız.Sizi de gazetemiz yazarları arasında görmek istiyoruz.İsterseniz müstear isimle de yazabilirsiniz.Böylece Abdulkadir bey gibi siz de Yozgat izlenimlerinizle kentimizin geçmişine ışık tutabilirsiniz. Selamlar
Yozgat gazetesi
SUZAN -- 06.09.2017 01:33
SAMİ HAZİNSES
Yazınızı ben de zevkle okudum,aklımı yeniledim.Esan kal
Adınız ve Soyadınız -- 24.08.2017 20:33
DÖRT
Aklımı mı okudun? Şı anda tam bahis ettiğin durumdayım. Sol ayak tabanında aniden bir problem çıkıverdi. Üzerine basınca acı veriyor. Bir süre merhem kimi sabah kimi akşam sürülüyor, kimi ayağın üst kısmına kimi ayak tabanına, bir sürü sabah ayrı akşam ayrı alınacak hap, bacağa sargı ile uygulanacak özel hazırlanmış bir sıvı. Işıl hanım olmasa yanmışım gari. Allah ayırmasın kimseyi.
Rauf Aktolga -- 15.08.2017 20:15
YAZARA GELEN DİĞER OKUR YORUMLARI
 
Yozgat Gökhan BALCI
YOZGAT GAZETESİ WEB SİTESİ Yayın başlangıcı Mart 2006
YOZGAT Gazeteclik, Matbaacılık ve Reklamcılık Ltd.Şti. Kurucusu : Osman Hakan KİRACI
© Copright (Tüm Hakları Saklıdır. ) izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılmaz
Tel : 0 (354) 212 46 46 Sitemiz Basın Meslek ilkelerine uymayı taahhüt eder. / yozgatgazetesi@yahoo.com
FAX: 0 (354) 217 49 00