BİZİ TAKİP ETMEK İÇİN TIKLAYIN

                
 27.05.2018 YOZGAT'IN ve YOZGATLININ GAZETESİ SIK KULLANILANLARA EKLE  
 
 
Arama
 
Google
 
Şu anda
:
198
Dün
:
4633
Toplam
:
13886750
A'dan Z'ye A.Kadir ÇAPANOĞLU
TOPAL MOLLA
capanoglukadir@yahoo.com.tr
1920 yılında, Afganistan'da Topal Molla lâkabıyla tanınan bir zat ortaya çıkar ve önce bir tekke kurar. Hemen ardından kendi adamlarını Afganistan’ın dört bir yanına salarak ‘’şöyle büyük bir evliya, böyle büyük bir ulema’’ şeklinde reklamını yaptırır.
Üç yıl gibi çok kısa bir zaman içinde Topal Molla'nın müritlerinin sayısı 200 bine ulaşır ve 1925 yılına gelindiğinde daha da artarak 300 bini aşar.

Topal Molla, istediği sayıya ulaşınca Afgan Kralına karşı ayaklanma başlatır. Bir yıl içinde büyük katliamlar yapılarak oluk oluk kan akıtılmış, Afgan Kralı Emanullah’ın ülkesinden kaçmaktan başka çaresi kalmamıştır. Kral Emanullah, vatanından ayrılmak için Afganistan sınırına geldiğinde, aniden yanına esrarengiz bir kişi yaklaşır ve kendisine ‘’Beni tanıdınız mı, ben o meşhur Topal Mollayım. Afganistan’ı karıştırmakla görevliydim, görevimi başarıyla bitirdim ve şimdi İngiltere’ye dönüyorum’’ der.

Afgan Kralı Emanullah acı acı iç çektikten sonra, İngiliz ajanı Topal Mollaya der ki;
‘’Ben senin İngiliz ajanı olduğunu ve hangi görevle Afganistan’a gönderildiğini çok iyi biliyordum. Sen, halkımı öylesine etkilemiştin ve onların gönüllerine girmiştin ki senin İngiliz casusu olduğuna onları inandırmamın imkânı yoktu’’
İngiliz ajanı Topal Molla, sarığını, fesini atmış, uzun sakallarını kesmiş, başında İngiliz fötr şapkası, boğazında gayet kibar kravatıyla, kazandığı zaferin mağrurluğu için de İngiltere’ye doğru yola çıkmıştı.

Kurulduktan sonra Türkiye Cumhuriyeti'ni ilk ziyaret eden devlet başkanı Afganistan Kralı Emanullah Han olur. Kral, batılı ülkelerin “Başkent nasıl olsa İstanbul'a taşınır” düşüncesiyle büyükelçilik bile açmakta isteksiz davrandıkları Ankara'ya 20 Mayıs 1928'de eşiyle birlikte gelir ve bir hafta boyunca Atatürk'ün konuğu olur.
Ziyaretten önce, o zamana kadar hiçbir yabancı devlet başkanı veya kral ağırlanmamış olan Ankara'da büyük bir seferberlik başlar. Henüz yapılmış olan Ankara yolları başka yerlerden sökülüp getirilen ağaçlarla ağaçlandırılır, Ankara Palas'ın yapımına hız verilir. Otel büyük bir hızla bitirilir ve döşenir. Ankara'nın ilk ve o dönemde tek modern oteli olan Ankara Palas'ın ilk konukları Emanullah Han, eşi ve Afgan heyeti olur.

Yeni Türkiye'de yapılanlardan etkilenen Emanullah Han ile 22 Mayıs 1928'de Türkiye-Afgan Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzalanır. Ziyaret sırasında Türkiye ile Afganistan'ın, elçiliklerini karşılıklı olarak “büyükelçilik” düzeyine çıkarması kararlaştırılır. Böylece Kabil, o sırada Türkiye'nin dünyada büyükelçi bulundurduğu 26 ülkeden biri haline gelir.

Afgan Kralı, Atatürk'ten aldığı ilhamla ülkesinde reformlar yapmaya yönelir. Ancak Atatürk, Afganistan’ın Asya’nın ortasında olduğunu belirterek, Büyükelçimiz Yusuf Hikmet Bayur'la Emanullah Han'a “çok dikkatli ve çok temkinli olması” yönünde mesaj gönderir.

Atatürk'ün uyarısından bir süre sonra Afganistan'da Topal Mollanın gerici ayaklanması patlar. Gerekçe; eğitim için Türkiye'ye gönderilmek üzere seçilen 15-20 kişilik kız öğrenci grubu için “Dinsiz Emanullah kızlarımızı kâfirlere peşkeş çekecek” diye çıkarılan söylentidir. Güney'deki aşiretler ayaklanırlar, isyancılar Kabil'e doğru yürümeye başlar.

O sırada Afgan ordusunu ıslah etmek üzere Kabil'de bulunan General Kazım Orbay başkanlığındaki Türk askeri heyeti, Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü imzasıyla gönderilen yazılı talimatla, Emanullah Han'ı “Türk vatanını müdafaa eder gibi, hayatlarını ortaya koyarak” korumakla görevlendirir.
Atatürk de, Kral'ın huzurunda açılacak özel bir telgrafta Emanullah Han'a şu mesajı gönderir:
“Son günlerde Zatı Şahanenizi muztarip eden bazı ahval ve hadisattan haberdar oldum. Eğer vaki ise öz kardeş bildiğim sizin, ıstırabınızı tahfife medar olacak noktai nazarlarımı
bildirmek üzere beni hakikatten haberdar ediniz. Orada bulunan ve yolda emrinize iltihak etmek üzere olan bilcümle Türk ümera ve zabitanı sizin için fedayi hayat emrini almışlardır. Büyük alaka ile cevabınızı intizar ederim kardaşım.”

Atatürk'ün bu mesajı sunulamadan isyancılar Kabil'e girer. Emanullah Han, Yusuf Hikmet Bayur'un ifadesiyle “bir çaduriye bürünerek, kadın kılığında Kabil'den kaçar” ve Roma'ya yerleşir. Zaman zaman Türkiye'ye gelerek Atatürk'le de görüşür.

Atatürk, Emanullah Han'dan sonra Afgan tahtına oturan Mehmet Nadir Han'a biraz mesafeli durdu. Ancak Mehmet Nadir Han da Türkiye'ye ilgili davranır. Yeniden doğan sıcak hava üzerine Kabil Büyükelçisi Yusuf Hikmet Bayur 24 Haziran 1930'da Mehmet Nadir Han'a güven mektubunu sunar ve görüşmeyi Ankara'ya şöyle teller:

“24 Haziran'da itimatnamemi verdim. Kral mükamele (karşılıklı konuşma) esnasında ezcümle şöyle dedi, “kâffemiz (cümlemiz) Reisicumhur Hazretlerini (Atatürk’ü) başımız tanırız”

12.02.2018

Sosyal  Medyada  Paylaş

     
YAZARIN DİĞER YAZILARI
OKUR YORUMLARI
Eski Yozgat’tan insan manzaraları
Yorumunuz
Tevafuken bu yaziyi internette gorunce benimde sayin yazar agabeyime katki olsun diye bir hatirami anlatmak istedim.8 yasindayim rahmetli adil hoca bir sayfa 32 farz i yazan matbu kagidi verdi bunu ezberle 50 lira verecegim dedi.Ertesi gun cuma namazina giderken dukkanimiza ugradi ben dedim ezberledim.inanmadi beni imtihan etti ve sordugu capraz sorular dahil hepsini bildim ve 50 lira cikartti verdi.1971 senesi kahveringi bir elli lira hic unutamam.Allah kendisinden razi olsun gani gani rahmet eylesin (Amin)
mustafa nail isbilen -- 15.12.2015 01:50
KUNURİ BOĞAZI
Abdülkadir Bey,
1950 sonbaharında ilkokula başlayacaktım.O günleri hatırlıyorum. Bizi Amerika'nın peşine takarak Kore Savaşı'na gönderenler, acaba mezarlarında rahat yatıyorlar mı? "Ne işin vardı kiremitlerde a sersem desene?" diyen şairin dediği gibi "Kore'de ne işimiz vardı?"
Ülkemizde insan hayatı hep ucuz oldu. Birilerinin keyfi için...
Saygılarımla
M. Filiz Ulusoy -- 02.12.2015 12:41
KUR’AN TEFSİRİ VE ATATÜRK
KUR’AN TEFSİRİ VE ATATÜRK başlıklı paylaşımınızı okudum.detaylıca izahi ifadelerle anlatımınızıda taktirle karşıladım.böylesi paylaşımların ülkemiz gerçeklerine ışık olabileceği kanaatimi belirtmeyi kendime bir borç bilirim..saygılarımla
mehmet akkoyunlu -- 20.11.2015 09:13
ÇAPANOĞULLARI HADİSESİ BİR İSYANMIDIR? - 1 -
rahmetli dedem bize çapanoglu oldumuzu söyler aman nasıl geldimizi bilemiyorum yardımcı ola bilirmisiniz
zeki korkmaz -- 14.11.2015 21:28
ARABA SEVDAM
Değerli Kardeşim,
Oldukça sıcak ve sanatsal bir anı anlatımı. Beğeniyle okudum. Bu arada değerli babanıza da Allah'tan rahmet diliyorum. Çok genç yaşta yaşamını yitirmiş. Mekânı cennet olsun.
Saygılarımla.
Muhsin Köktürk -- 09.11.2015 12:07
ARABA SEVDAM
Abdülkadir Bey,
Merhaba diyerek söze başlıyorum. Uzun zamandır bilgisayarımın başına oturamamıştım. Bu nedenle makalelerinizi izleyemedim. Yaramaz ve becerikli bir çocuk olduğunuzu "araba sevdanızdan" anlıyorum. İyi ki yapmışsınız. Elimizde hep yaptıklarımız kalıyor.
Selam ve saygılarımla

M. Filiz Ulusoy -- 07.11.2015 14:55
ARABA SEVDAM
Abdülkadir Beyciğim Kaleminize sağlık, zevkle okudum. Muhterem Babanızda ışıklar içinde olsun.
Şakir Şen -- 06.11.2015 23:42
VE RODOS ( 4 )
Sayın Abdülkadir bey,
Rodos yazınızı bugün görebildim ancak,okadar güzel anlatmışsınızki büyük bir keyifle okudum,teşekkür ederim beni çok mutlu ettiniz,ellerinize ve kaleminize saglık .
Saygılarımla.
SERPİL TAMUR -- 30.10.2015 00:43
VE RODOS ( 4 )
Pek Muhterem A.Kadir Bey
Sanal ortamda yeni arkadaş olduğunuz birine taziye mesajı göndermeniz ne kadar güzel,nazikhane bir davranış biçimi beni çok mutlu etti.Teşekkür ederim
Ben sizi yazılarınızdan dolayı uzun süre önceden tanıyordum.
Akıl süzgecinden geçirilerek rafine edilmiş fikir,gezi,tarihi,siyasi anı türü yazılarınızı okumak bana büyük haz veriyor.
Allah'dan sağlık sıhhat ve nice rafine yazılarınızın devamının temennisiyle,tekrar
mesajlaşmak üzere...
Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun.
saadettin -- 29.10.2015 20:46
70. YAŞ
bu vesile ile yeni yaşınız kutlar sağlıklı , mutlu ve sevdiklerinizle dolu yıllar dilerim. nice 70 yıllar diyelim , koca bir çınar gibi tarihi bizlere anlatıyorsunuz.eliniz dert görmesin hep yazın hep aramızda olun,saygılarımla
kadir ahmet danıska -- 27.10.2015 13:12
YAZARA GELEN DİĞER OKUR YORUMLARI
 
Yozgat Gökhan BALCI
YOZGAT GAZETESİ WEB SİTESİ Yayın başlangıcı Mart 2006
YOZGAT Gazeteclik, Matbaacılık ve Reklamcılık Ltd.Şti. Kurucusu : Osman Hakan KİRACI
© Copright (Tüm Hakları Saklıdır. ) izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılmaz
Tel : 0 (354) 212 46 46 Sitemiz Basın Meslek ilkelerine uymayı taahhüt eder. / yozgatgazetesi@yahoo.com
FAX: 0 (354) 217 49 00