BİZİ TAKİP ETMEK İÇİN TIKLAYIN

                
 23.10.2018 YOZGAT'IN ve YOZGATLININ GAZETESİ SIK KULLANILANLARA EKLE  
 
 
Arama
 
Google
 
Şu anda
:
201
Dün
:
4633
Toplam
:
14649852
A'dan Z'ye A.Kadir ÇAPANOĞLU
TOPAL MOLLA
capanoglukadir@yahoo.com.tr
1920 yılında, Afganistan'da Topal Molla lâkabıyla tanınan bir zat ortaya çıkar ve önce bir tekke kurar. Hemen ardından kendi adamlarını Afganistan’ın dört bir yanına salarak ‘’şöyle büyük bir evliya, böyle büyük bir ulema’’ şeklinde reklamını yaptırır.
Üç yıl gibi çok kısa bir zaman içinde Topal Molla'nın müritlerinin sayısı 200 bine ulaşır ve 1925 yılına gelindiğinde daha da artarak 300 bini aşar.

Topal Molla, istediği sayıya ulaşınca Afgan Kralına karşı ayaklanma başlatır. Bir yıl içinde büyük katliamlar yapılarak oluk oluk kan akıtılmış, Afgan Kralı Emanullah’ın ülkesinden kaçmaktan başka çaresi kalmamıştır. Kral Emanullah, vatanından ayrılmak için Afganistan sınırına geldiğinde, aniden yanına esrarengiz bir kişi yaklaşır ve kendisine ‘’Beni tanıdınız mı, ben o meşhur Topal Mollayım. Afganistan’ı karıştırmakla görevliydim, görevimi başarıyla bitirdim ve şimdi İngiltere’ye dönüyorum’’ der.

Afgan Kralı Emanullah acı acı iç çektikten sonra, İngiliz ajanı Topal Mollaya der ki;
‘’Ben senin İngiliz ajanı olduğunu ve hangi görevle Afganistan’a gönderildiğini çok iyi biliyordum. Sen, halkımı öylesine etkilemiştin ve onların gönüllerine girmiştin ki senin İngiliz casusu olduğuna onları inandırmamın imkânı yoktu’’
İngiliz ajanı Topal Molla, sarığını, fesini atmış, uzun sakallarını kesmiş, başında İngiliz fötr şapkası, boğazında gayet kibar kravatıyla, kazandığı zaferin mağrurluğu için de İngiltere’ye doğru yola çıkmıştı.

Kurulduktan sonra Türkiye Cumhuriyeti'ni ilk ziyaret eden devlet başkanı Afganistan Kralı Emanullah Han olur. Kral, batılı ülkelerin “Başkent nasıl olsa İstanbul'a taşınır” düşüncesiyle büyükelçilik bile açmakta isteksiz davrandıkları Ankara'ya 20 Mayıs 1928'de eşiyle birlikte gelir ve bir hafta boyunca Atatürk'ün konuğu olur.
Ziyaretten önce, o zamana kadar hiçbir yabancı devlet başkanı veya kral ağırlanmamış olan Ankara'da büyük bir seferberlik başlar. Henüz yapılmış olan Ankara yolları başka yerlerden sökülüp getirilen ağaçlarla ağaçlandırılır, Ankara Palas'ın yapımına hız verilir. Otel büyük bir hızla bitirilir ve döşenir. Ankara'nın ilk ve o dönemde tek modern oteli olan Ankara Palas'ın ilk konukları Emanullah Han, eşi ve Afgan heyeti olur.

Yeni Türkiye'de yapılanlardan etkilenen Emanullah Han ile 22 Mayıs 1928'de Türkiye-Afgan Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzalanır. Ziyaret sırasında Türkiye ile Afganistan'ın, elçiliklerini karşılıklı olarak “büyükelçilik” düzeyine çıkarması kararlaştırılır. Böylece Kabil, o sırada Türkiye'nin dünyada büyükelçi bulundurduğu 26 ülkeden biri haline gelir.

Afgan Kralı, Atatürk'ten aldığı ilhamla ülkesinde reformlar yapmaya yönelir. Ancak Atatürk, Afganistan’ın Asya’nın ortasında olduğunu belirterek, Büyükelçimiz Yusuf Hikmet Bayur'la Emanullah Han'a “çok dikkatli ve çok temkinli olması” yönünde mesaj gönderir.

Atatürk'ün uyarısından bir süre sonra Afganistan'da Topal Mollanın gerici ayaklanması patlar. Gerekçe; eğitim için Türkiye'ye gönderilmek üzere seçilen 15-20 kişilik kız öğrenci grubu için “Dinsiz Emanullah kızlarımızı kâfirlere peşkeş çekecek” diye çıkarılan söylentidir. Güney'deki aşiretler ayaklanırlar, isyancılar Kabil'e doğru yürümeye başlar.

O sırada Afgan ordusunu ıslah etmek üzere Kabil'de bulunan General Kazım Orbay başkanlığındaki Türk askeri heyeti, Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü imzasıyla gönderilen yazılı talimatla, Emanullah Han'ı “Türk vatanını müdafaa eder gibi, hayatlarını ortaya koyarak” korumakla görevlendirir.
Atatürk de, Kral'ın huzurunda açılacak özel bir telgrafta Emanullah Han'a şu mesajı gönderir:
“Son günlerde Zatı Şahanenizi muztarip eden bazı ahval ve hadisattan haberdar oldum. Eğer vaki ise öz kardeş bildiğim sizin, ıstırabınızı tahfife medar olacak noktai nazarlarımı
bildirmek üzere beni hakikatten haberdar ediniz. Orada bulunan ve yolda emrinize iltihak etmek üzere olan bilcümle Türk ümera ve zabitanı sizin için fedayi hayat emrini almışlardır. Büyük alaka ile cevabınızı intizar ederim kardaşım.”

Atatürk'ün bu mesajı sunulamadan isyancılar Kabil'e girer. Emanullah Han, Yusuf Hikmet Bayur'un ifadesiyle “bir çaduriye bürünerek, kadın kılığında Kabil'den kaçar” ve Roma'ya yerleşir. Zaman zaman Türkiye'ye gelerek Atatürk'le de görüşür.

Atatürk, Emanullah Han'dan sonra Afgan tahtına oturan Mehmet Nadir Han'a biraz mesafeli durdu. Ancak Mehmet Nadir Han da Türkiye'ye ilgili davranır. Yeniden doğan sıcak hava üzerine Kabil Büyükelçisi Yusuf Hikmet Bayur 24 Haziran 1930'da Mehmet Nadir Han'a güven mektubunu sunar ve görüşmeyi Ankara'ya şöyle teller:

“24 Haziran'da itimatnamemi verdim. Kral mükamele (karşılıklı konuşma) esnasında ezcümle şöyle dedi, “kâffemiz (cümlemiz) Reisicumhur Hazretlerini (Atatürk’ü) başımız tanırız”

12.02.2018

Sosyal  Medyada  Paylaş

     
YAZARIN DİĞER YAZILARI
OKUR YORUMLARI
GAZİ’NİN İSTİKAMETİ BU KADAR BÜYÜK
Emeğine ve yüreğine sağlık üstad.Yuce ATATÜRK'ün bizlere kazandırdığı değerler saymakla,anlatmakla bitmez.hepsinden önemlisi;özgür birer birey olmayı,insan olma bilincini Onunla öğrendik.ATATÜRK,CUMHURİYET sevdalılarına,yüreği sevgi dolu dostlara selam olsun.Çiçeğiniz GÜL-Sevdanız İNSAN olsun.
Remzi ATAMAN -- 17.07.2014 21:10
GAZİ’NİN İSTİKAMETİ BU KADAR BÜYÜK
Değerli Suzan Hanım'cığım. Rahatsızlığınıza çok üzüldüm. Büyük geçmiş olsun. İnşallah önemli bir şey değildir. Uzun süredir güzel yorumlarınızı göremeyince bende merak etmiştim.Dilerim bundan sonraki yaşamınız sağlıklı ve huzurlu olur. Saygı ve selamlarımı sunuyorum.
ABDULKADİR ÇAPANOĞLU -- 13.07.2014 22:00
GAZİ’NİN İSTİKAMETİ BU KADAR BÜYÜK
sayın Çapanoğlu. Rahatsızlığımdan dolayı uzun süredir yazılarınızdan ayrı kalmıştım. Büyük bir eksiklik içindeydim. Yine değerli kaleminizden dökülen inci-mercan öykülerle buluşmuş olduk.Geçmişteki zengin kültürümüz geleceğin hep ışğı olmuştur. O gün onlar yaşanmasaydı bu günün kıymeti anlaşılamazdı. Ne çare ki geleceği kıymetlendiren, geçmişin işçiliği sadece sizlerde saklı kaldı. Bu değerli hazineleri gün ışığın çıkararak günümüzün değerini gösterdiğiniz için Allah sizden razı olsun. Şimdi müsaadenizle.Zamanında okuyamadığım yazılarınızdan ( inci-mercan hazinelerinden) payıma düşeni almak, ruhumu süslemek için ayrılmak istiyorum. Ramazanınız Mübarek, ömrünüz bereketli, kaleminiz şerbetli olsun efendim. Saygı ve selamlar..
SUZAN -- 13.07.2014 16:50
GAZİ’NİN İSTİKAMETİ BU KADAR BÜYÜK

Ne mutlu Atatürk'ü ananlara, onu kendilerine yakın görenlere, ondan Gazi diye bahsedenlere, ne gördülerse Cumhuriyet döneminde gördüklerini söyleyenlere.

Aslında bunlar çok bilinen şeyler. Hepimizin içtenlikle söylediğimiz şeyler. Ama günümüzde aksini söyleyenler de olduğu için insanın hoşuna gidiyor böyle şeyleri okumak.

Değerli Abdülkadır Çapanoğlu, bunları bizlerle paylaştığınız için çok teşekkür ederim.
olcay Akkent -- 12.07.2014 21:10
GAZİ’NİN İSTİKAMETİ BU KADAR BÜYÜK
Selam hocam,Kolay gelsın yazınızın mükemeliyeti konuları şiğirsel konumada bürüyor,Hani bir laf vardır elde bayram var benim neyime (İLİMİN HALİNİ GÖRÜNCE ) Bayramı neyim unutuyor insan, Osman hocamda değinmişya, Gelen bir parmak bal ile geçiştiriyor. Saygılar.
Mahmut erdem -- 12.07.2014 16:43
GAZİ’NİN İSTİKAMETİ BU KADAR BÜYÜK
Abdülkadir Bey,
Yakın zamandaki Yozgat ziyaretimde, Halit Bey kardeşimin kıymetli hanımı tarafından yapılan, kahvaltıda yediğimiz adını unutup tadını unutamadığım ekmeğin (bazlama diyeyim)de 7-8 adet yenmesi mümkündü.
Yozgatlı hanımların yemekleri kadar dilleri de tatlıdır. Hele "Kurban olduğum" hitabıyla söze başlamaları insanın içini ısıtır. Anneannemin vefatından bu yana bu sözü ilk defa kız kardeşinin Halit Bey'e hitabında duydum.
Saygılarımla
Mehlika Filiz Ulusoy -- 12.07.2014 15:01
GÖRÜNMEZ KAZA
ABDÜLKADİR BEY,YAZINIZI OKUDUM.RAMTLİ DEDENİZ VE BABANIZLA İLGİLİ ÇOK İLGİNÇ BİR ANI.ONLARA RAHMET DİLİYORUM.BUNDAN SONRA YAZILARINIZI HEP OKUYACAĞIM.
ABDURRAHMAN GEZER -- 05.07.2014 17:48
HACIBEKTAŞİ VELİ DERGÂHINDA ÇAPANOĞULLARI TUZU
SAYGIN DEĞERLİ ÇAPANOĞLU TARİHİ BİR İNANÇ KÜLLÜYESİNİ GENÇLERİMİZİN BİLGİSİNE SUNMUŞ OLMANIZ GERÇEKTEN BAZILARIMIZIN CEHALETİNİ YOK ETMİŞTİR SANIRIM.

BU GÜN BİLİNMEYEN , ÇARPITILAN, ÜZERİ ÖRTÜLEN BİLİNSİN İSTENMEYEN O KADAR GENEL DOĞRULARIMIZ İNKAR EDİLİYORKİ . TÜM BU ÇARPIKLIKLAR, EMEVİ SULTASINDA ALTIYÜZ YIL ŞARTLANDIRILMIŞ BAZI İNANÇ GURUPLARIMIZ VARKİ BU GERÇEKLERİ ÖĞRENMEYE MUHTAÇTIRLAR.
EMEVİ DÖNEMİNDE YEZİT, SÖZDE DİN ADINA ALLAH ADINA PEYGAMBERİN SEVGİLİ TORUNU HÜSEYİN'İN BAŞINI ALLAHÜ EKBER DİYEREK KESTİLER TOP BİBİ OYNADILAR. BU GÜNDE AYNI ZİHNİYET KELLE KESİYORLAR ALLAHÜ EKBER DİYORLAR. BAKARMISIN ŞİMDİDE KABEYİ YIKACAKLARINI AÇIKLIYORLAR. BİZLERDE BU DÜŞÜNCE SAHİPLERİ KANLI ELLERE, MADDEN VE MAĞNEN YARDIM YAPIP SINIRLARIMIZI AÇIYORUZ. İŞTE BAKKİ MÜSLÜMANCA(!)
VEYSEL KARACA -- 30.06.2014 16:59
Yozgat Lisesi-Çapanoğlu Süleyman bey ve Demirli Medrese
Yozgatın kültürel anlamda parlak geçmişiyle ilgili güzel yazı. Aynı zamanda Çerkez Etem kıyım ve tahrifatınada ışıktutuyor. Kaleminize sağlık sayın Abdülkadir ÇAPANOĞLU.
Mehmet -- 15.06.2014 23:26
ÇAPANOĞULLARI HADİSESİ BİR İSYANMIDIR? - 1 -
BEN SİVASIN ŞARKIŞLA İLCESİNDENİM BENİM DEDEM YOZGET CAPAN OGULLARINDAN MUSTAFA OGLU BEKİR TOSUNUN OGLU SEMSETTİN DEDEM MUSTAFA BENİM DUYUMUM ETEMİN ADAMLARI DEDEMİN PEŞİNE DÜŞERLER DEDEM ŞİMDİKİ KALDİGİ ŞARKIŞLANIN EMLEK HÜYÜK KÖYÜNDE EVLENİR 3 OGLAN 1 KIZI OLUR BABAM 2 NUMARA BABAM DEDEM ÖLDÜKDEN SONRA AYLESİNİ COK ARADI AMA BULAMADI BABAMIN BU ÜZÜNTÜSÜ VARDI OKURLARDAN RICAM CAPANOGOLLARINDAN MUSTAFA İSİMLİ SİVAS ŞARKIŞLIYA GİTMİŞ OLDUGUNU DUYAN AKRABA CIKARSA 0536 894 53 30 A BİLDİRİRSE SEVİNİRİM GELİ TANİŞİRİM CAPAN OGLU AYLESİ HERKESE SELAMLAR ŞEMSETTİN TOSUN
ŞEMSETTİN TOSUN . . -- 10.06.2014 14:59
YAZARA GELEN DİĞER OKUR YORUMLARI
Yozgat Gökhan BALCI
YOZGAT GAZETESİ WEB SİTESİ Yayın başlangıcı Mart 2006
YOZGAT Gazeteclik, Matbaacılık ve Reklamcılık Ltd.Şti. Kurucusu : Osman Hakan KİRACI
© Copright (Tüm Hakları Saklıdır. ) izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılmaz
Tel : 0 (354) 212 46 46 Sitemiz Basın Meslek ilkelerine uymayı taahhüt eder. / yozgatgazetesi@yahoo.com
FAX: 0 (354) 217 49 00