BİZİ TAKİP ETMEK İÇİN TIKLAYIN

                
 23.10.2018 YOZGAT'IN ve YOZGATLININ GAZETESİ SIK KULLANILANLARA EKLE  
 
 
Arama
 
Google
 
Şu anda
:
270
Dün
:
4633
Toplam
:
14648803
A'dan Z'ye A.Kadir ÇAPANOĞLU
TOPAL MOLLA
capanoglukadir@yahoo.com.tr
1920 yılında, Afganistan'da Topal Molla lâkabıyla tanınan bir zat ortaya çıkar ve önce bir tekke kurar. Hemen ardından kendi adamlarını Afganistan’ın dört bir yanına salarak ‘’şöyle büyük bir evliya, böyle büyük bir ulema’’ şeklinde reklamını yaptırır.
Üç yıl gibi çok kısa bir zaman içinde Topal Molla'nın müritlerinin sayısı 200 bine ulaşır ve 1925 yılına gelindiğinde daha da artarak 300 bini aşar.

Topal Molla, istediği sayıya ulaşınca Afgan Kralına karşı ayaklanma başlatır. Bir yıl içinde büyük katliamlar yapılarak oluk oluk kan akıtılmış, Afgan Kralı Emanullah’ın ülkesinden kaçmaktan başka çaresi kalmamıştır. Kral Emanullah, vatanından ayrılmak için Afganistan sınırına geldiğinde, aniden yanına esrarengiz bir kişi yaklaşır ve kendisine ‘’Beni tanıdınız mı, ben o meşhur Topal Mollayım. Afganistan’ı karıştırmakla görevliydim, görevimi başarıyla bitirdim ve şimdi İngiltere’ye dönüyorum’’ der.

Afgan Kralı Emanullah acı acı iç çektikten sonra, İngiliz ajanı Topal Mollaya der ki;
‘’Ben senin İngiliz ajanı olduğunu ve hangi görevle Afganistan’a gönderildiğini çok iyi biliyordum. Sen, halkımı öylesine etkilemiştin ve onların gönüllerine girmiştin ki senin İngiliz casusu olduğuna onları inandırmamın imkânı yoktu’’
İngiliz ajanı Topal Molla, sarığını, fesini atmış, uzun sakallarını kesmiş, başında İngiliz fötr şapkası, boğazında gayet kibar kravatıyla, kazandığı zaferin mağrurluğu için de İngiltere’ye doğru yola çıkmıştı.

Kurulduktan sonra Türkiye Cumhuriyeti'ni ilk ziyaret eden devlet başkanı Afganistan Kralı Emanullah Han olur. Kral, batılı ülkelerin “Başkent nasıl olsa İstanbul'a taşınır” düşüncesiyle büyükelçilik bile açmakta isteksiz davrandıkları Ankara'ya 20 Mayıs 1928'de eşiyle birlikte gelir ve bir hafta boyunca Atatürk'ün konuğu olur.
Ziyaretten önce, o zamana kadar hiçbir yabancı devlet başkanı veya kral ağırlanmamış olan Ankara'da büyük bir seferberlik başlar. Henüz yapılmış olan Ankara yolları başka yerlerden sökülüp getirilen ağaçlarla ağaçlandırılır, Ankara Palas'ın yapımına hız verilir. Otel büyük bir hızla bitirilir ve döşenir. Ankara'nın ilk ve o dönemde tek modern oteli olan Ankara Palas'ın ilk konukları Emanullah Han, eşi ve Afgan heyeti olur.

Yeni Türkiye'de yapılanlardan etkilenen Emanullah Han ile 22 Mayıs 1928'de Türkiye-Afgan Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzalanır. Ziyaret sırasında Türkiye ile Afganistan'ın, elçiliklerini karşılıklı olarak “büyükelçilik” düzeyine çıkarması kararlaştırılır. Böylece Kabil, o sırada Türkiye'nin dünyada büyükelçi bulundurduğu 26 ülkeden biri haline gelir.

Afgan Kralı, Atatürk'ten aldığı ilhamla ülkesinde reformlar yapmaya yönelir. Ancak Atatürk, Afganistan’ın Asya’nın ortasında olduğunu belirterek, Büyükelçimiz Yusuf Hikmet Bayur'la Emanullah Han'a “çok dikkatli ve çok temkinli olması” yönünde mesaj gönderir.

Atatürk'ün uyarısından bir süre sonra Afganistan'da Topal Mollanın gerici ayaklanması patlar. Gerekçe; eğitim için Türkiye'ye gönderilmek üzere seçilen 15-20 kişilik kız öğrenci grubu için “Dinsiz Emanullah kızlarımızı kâfirlere peşkeş çekecek” diye çıkarılan söylentidir. Güney'deki aşiretler ayaklanırlar, isyancılar Kabil'e doğru yürümeye başlar.

O sırada Afgan ordusunu ıslah etmek üzere Kabil'de bulunan General Kazım Orbay başkanlığındaki Türk askeri heyeti, Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü imzasıyla gönderilen yazılı talimatla, Emanullah Han'ı “Türk vatanını müdafaa eder gibi, hayatlarını ortaya koyarak” korumakla görevlendirir.
Atatürk de, Kral'ın huzurunda açılacak özel bir telgrafta Emanullah Han'a şu mesajı gönderir:
“Son günlerde Zatı Şahanenizi muztarip eden bazı ahval ve hadisattan haberdar oldum. Eğer vaki ise öz kardeş bildiğim sizin, ıstırabınızı tahfife medar olacak noktai nazarlarımı
bildirmek üzere beni hakikatten haberdar ediniz. Orada bulunan ve yolda emrinize iltihak etmek üzere olan bilcümle Türk ümera ve zabitanı sizin için fedayi hayat emrini almışlardır. Büyük alaka ile cevabınızı intizar ederim kardaşım.”

Atatürk'ün bu mesajı sunulamadan isyancılar Kabil'e girer. Emanullah Han, Yusuf Hikmet Bayur'un ifadesiyle “bir çaduriye bürünerek, kadın kılığında Kabil'den kaçar” ve Roma'ya yerleşir. Zaman zaman Türkiye'ye gelerek Atatürk'le de görüşür.

Atatürk, Emanullah Han'dan sonra Afgan tahtına oturan Mehmet Nadir Han'a biraz mesafeli durdu. Ancak Mehmet Nadir Han da Türkiye'ye ilgili davranır. Yeniden doğan sıcak hava üzerine Kabil Büyükelçisi Yusuf Hikmet Bayur 24 Haziran 1930'da Mehmet Nadir Han'a güven mektubunu sunar ve görüşmeyi Ankara'ya şöyle teller:

“24 Haziran'da itimatnamemi verdim. Kral mükamele (karşılıklı konuşma) esnasında ezcümle şöyle dedi, “kâffemiz (cümlemiz) Reisicumhur Hazretlerini (Atatürk’ü) başımız tanırız”

12.02.2018

Sosyal  Medyada  Paylaş

     
YAZARIN DİĞER YAZILARI
OKUR YORUMLARI
HAİN
Hain başlıklı yazıma ilgi göstererek yorum göndermek lütfunda bulunan duyarlı okuyucularıma şükranlarımı arz ediyorum.

Abdülkadir Çapanoglu
capanoglukadir@yahoo.com.tr
Abdulkadir ÇAPANOĞLU -- 14.03.2013 10:03
HAİN
Sayın Abdulkadir Bey,
Yazınızda bahsettiğiniz tıbbi atık işi yapan ve Muhittin İzzet Kandur'un akrabası olan birisi benim. Yorumlayış biçiminiz ve madde madde tavsiyeleriniz için teşekkür ederim. Dilimin döndüğünce bazı eksik bilgileri tamamlamak ve okurlarınızın da doğru bilgilerle fikir sahibi olmalarını arzu etmekteyim.

1- Çapanoğlu isyanı haklı bir isyandır; bu cümle dost meclisinde tarafımdan kullanılan bir cümledir. Ama eksiktir. Çapanoğlu isyanının başlangıcı haklıdır. Padişahın mahiyetinde yıllarca hizmet vermiş Samsun'dan Mersin'e kadar hükümran Çapanoğlu beyliği ve Edip bey gibi dönemine göre iyi okumuş, aydın ve mutasarrıflık yapmış bir zattan bahsediyoruz. Yıllarca devletine milletine sahip çıkan bir beylik bir aile neden asi olsun? Bu dönemde Edip bey Yozgat'tadır ve padışahın durumundan habersizdir. İngiliz gemilerinin boğazda ve toplarının saraya dönük olduğunu bilmemekte, Kuvva-i milliye hareketinin tamamen İngilizlerce tertip edildiğini düşünmektedir. Doğru bilgileri alabileceği şartlar maalesef oluşmamış oluşturulmamıştır. Çapanoğlu isyanının gerekçesi eksik bilgiye dayanan ama devleti yıkmaya yönelik bir isyan değildir. Bu olayı böyle görüyoruz ve değerlendiriyoruz.
2- Çerkes Ethem Hain Değildir; bu cümle altını çize çize söylediğimiz ve inandığımız bir cümledir. Bazı kitapları ve tarihçileri yazmış okumamı tavsiye etmişsiniz. Ethem ile ilgili Türkiye'de basılan 23 kaynağın tamamını okumuş, Türkiye'de resmen açık arşivlerin tamamını, İngiliz, Rus, Ürdün arşivlerini ve belgelerini arşivleyen bir gruba eksik bilgi suçlaması yapılabilmesi için biraz daha vicdanlı olunması gerektiği kanaatindeyim. Ethem bey'in Yozgat'a verdiği zarar ve bugünkü tabirle yağma, talan Yozgat kuruldu kurulalı verilmemiştir. Olayları değerlendirirken asla haddimi aşamam, ben tarihçi değilim tarihçilerin söylemiyle tarihi değerlendirirken dönemin şartları içinde değerlendirmek gerekir. Bir sıkıntı da 'Yazılan tarih mi yoksa yaşanan tarih mi?' ikilemidir. Bu film kısmet olur ve çekilirse unutulmaması gereken şey şudur, bu bir tarihi belgesel değil sinema filmi olacaktır. Senaryosu halen yazılmakta olan bir film ile ilgili kimi nasıl göstereceğini yapımcı ve senaristin dışında kimse bilmezken bir dönemsel suçluluk psikolojisine girmenin ve savunmaya geçmenin anlamsız olduğunu düşünüyorum.

3- İkinci adam kim olacak kavgasıymış; evet elimizdeki arşiv bilgi ve belgelere göre çıkardığımız sonuç bu. Film çekildiğinde beyaz perdede göstereceğimiz her olayın bir dayanağı olduğunu ispat edebilmeye muktediriz.

Film bütçesinden bahsetmişsiniz bu film 5 milyon dolarlık bir bütçe ile çekilecek. Herhangi bir fon yada kuruluştan destek alınarak yapılan bir proje yapmıyoruz. Yine meraklısı için www.sindikaproductions.com adresi resmi internet sitemizdir. Şimdiye kadar çektiğimiz filmler, projelerimiz, senaryolarımız buradan rahatlıkla görülebilir. Ayrıca film gişelerimiz televizyon satışlarımız film isimleri girildiğinde tüm dünyada ne kadar ciro yapıyor ve kaça satılıyor bunlarda açıktır. İddia ettiğiniz gibi bir fon yada karanlık güçlerin verdiği bir kaynak şimdiye kadar olmamıştır bundan sonra da olmayacaktır.

Filmin Yozgat'ta çekilmesi fikri tamamen benim kişisel fikrimdir ve yönetmene neredeyse dikta ettiğim bir konudur. Bir sinema filmi çekilirken senaryoya bağlı olarak 200-350 kişi arasında değişen bir ekip filmin çekildiği bölgede iki iki buçuk ay arasında konaklar. Alışveriş yapar, yemek yer yani para harcar. Film yapımcısı gözüyle Saat kulesi eski askerlik şubesi dışında Yozgat'ta enteresan bir mekan olmadığı halde ısrarla Yozgat deyişimin nedeni orada bırakılacak kaynaktır. Neden diye sorarsanız ben aynı zamanda Yozgat'a 1.500.000 EURO yatırım yapan, istihdam sağlayan, hariçten gazel okumayan ve rüştünü ispat etmiş biri olduğumu düşünüyorum. Yine kaynak sorarsanız hemen söyleyeyim Kayseri'de 7 yıl üst üste Kurumlar vergisinde ilk 20 arasında olduğumuzu da söylemek isterim. Yozgat'ta yılın üçte ikisini geçirirken geliştirilen bir proje bu.

Son olarak benim söylediğim ve ısrarla üzerinde durduğum, sizinde halkın fikrini bulandırıyor diye yorumladığınız bir konu. Hani bir film platosuna sahip olmanın on fabrikaya eşdeğer olması konusu. Meslek dernekleri, Meslek birliği, yapımcılar bu işi desteklerken. Uygun şartlar oluşursa biz gelir orada film çekeriz derlerken böyle bir kıvılcımı ateşlendirmek dururken ısrarla söndürmek istemenizdeki manayı kavrayamadım. Keşke olsa ve her hafta iki dizi Yozgat ta çekilse, Yazın iki sinema filmi yapılsa, İstanbul da ki büyük stüdyolara aktarılan kaynak Yozgat a gelse, Otelleri, Lokantaları, Marangozları, Tesisatçıları, Terzileri, Kuaförleri, Turizm şirketleri ve ilgili en az 100 meslek kuruluşu bu kaynaklardan faydalansa fenamı olur?
MESUT ATALAY -- 13.03.2013 22:24
HAİN
Sayın Çapanoğlu hocam.Güzel yazılarınızı beğenerek okuyor ve takip etmeye çalışıyorum.Yorumları okuyorum.Hain yazınız ile geçmişten kalan ama zaman zaman kanayan ve kanarkende içimizi acıdan bir yaramıza neşter atıyorsunuz. Çapanoğullarından sonra sahipsiz kalan bu güzel şehir Çerkez Ethemin verdiği zarardan sonra bir türlü kendini toparlayamamış. Çapanoğulları Türkü Ermenisi Rumu Çerkezi diye ayırım yapmadığından Ortaanadoluda zengin bir şehir kurmuş. Tarihe meraklı bir kişi olarak şu sonuca vardım. Çapanoğulları da milli mücadeleye başlangıçta büyük bir destek vermişler.Ellerindeki imkanları seferber etmişler ama Ankarada hükümet kurulması aşamasında ne olduysa o zaman olmuş. Zaten sizde yazılarınızda bu konuya parmak basıyorsunuz birilerinin nasıl entrika çevirdiğini anlatıyorsunuz. Yazılarınızı okuyanlara eski yazılarınızdan Türkiye büyük millet meclisi gizli celse zabıtlarını okumalarını tavsiye ederim.Çapanoğulları suçlu olsaydı Atatürk onları affedermiydi.Hal böyleyken Çerkez Ethemin Yozgatta bunca zulum ve soygun yapması ne demek oluyor. Yazınızdan başka yerlerdede nasıl eşkiyalıklar yaptığını öğreniyoruz. Bu yaşananlardan sonra bu film neyin nesi anlamak mümkün değil. Böyle bir filme izin verecek ve yardımcı olacakları tarih affetmeyecek ve mutlaka hesap soracaktır. Hürmetlerimle.
M.SADİ BİRCAN -- 13.03.2013 13:12
HAİN
Sayın Abdülkadir Çapanoğlu.Hain yazınızı ibretle ve dikkatle baştan aşağı okudum döndüm yeniden bir kere daha okudum sonra eski yazılarınızı okudum. Çapanoğullarına akraba olan beyler yazılarınız da beni eskilere götürüp duygulandırdı. Aslında biz gurbetteki Yozgatlılar kendimizi Çapanoğlu ailesinden sayarız siz kabul etsenizde etmesenizde. İsyan ile ilgili gerçekleri gözler önüne serdiğiniz için gurbetteki bir Yozgatlı olarak teşekkürlerimi kabul edin. Büyüklerimiz Yozgat halkının çok variyetli olduğunu isyandan sonra yokluk içinde kaldıklarını anlatırdı. O zaman bunun ne demek olduğunu kavrayamazdık okudukça öğreniyoruz. Yozgat tarihini anlatan yazılarınızı kitaplaştırırsanız gelecek nesillere büyük bir armağan bırakırsınız.Selam ve hürmetler.
ÖMER AYDIN -- 13.03.2013 12:20
HAİN
Sayın Abdulkadir ÇAPANOĞLU "HAİN" yazınızı defalarca okudum. Rahmetli dedemden ve babamdan dinlediklerimli birebir örtüşen bir yazı yazmışsınız.Rahmetli dedem o döneme şahit olan bir yozgatlıdır ve yozgatta o dönem ihtiraslarının esiri olan utanç abidesi bir kaç yozgatlı yozgatlıyı içerden hançerlediğini ağlamaklı anlatırdı.Sizin yazınızı evimin en güzide köşesinde çocuklarıma torunlarıma bırakmak üzere çerçeveletirmem gerektiği kanaatindeyim.Hatta
yazınızın okunabilecek en güzel puntolarla şehirin bilboardlarında herkesin görüp okuyabileceği şekilde Yozgatlıya sunulmasıda
Divane66 -- 13.03.2013 08:33
HAİN
HAİN

Değerli Kuzenim,

Bu filmin gerçek senaryosunun, Çerkez Ethem’in tarih önünde aklanması olacağı kanısındayım. Bu nedenle senaryoda olacağı belirtilen Çapanoğlu İsyanı haklı bir isyandır yorumunun filimde yer alacağına ben kesinlikle inanmıyorum. Bunun, şu anda hayatta olan üçbinden fazla Çapanoğlu torunlarına bir yutturmaca olduğu kanaatindeyim.

Bu senaryoyu hazırlayanlar, Çerkez Ethem’i yükseltmek ve yüceltmek için böyle bir film yapmaya karar vermiş olsalar gerek. Hem anne hemde baba tarafından Çapanoğlu olan ben, böyle bir filmin değil Yozgat’ta herhangibir yerde çekilmesi düşüncesini bile kınıyorum. Yozgat’ın ekonomik olarak gerilemesine, Yozgat’ı kuran Çapanoğlu ailemizin dağılmasına Çerkez Ethem sebeb olmuştur. Acaba bu filimde Çerkez Ethem ve onun hempalarının Yozgat’ı yağma ettikleri, konakları yaktıkları, çocukları ve kadınları at arabalarına bindirip sürgüne göndererek ailelerimize zulüm yapıklarını, çaldıkları ganimetleri Ankara pazarlarında sattıklarını da senaryoya koyacaklarmı? Hiç sanmam, zira bunların hiçbirisi senaryoda olmayacaktır.

İsmini aldığım Mehmet Celalettin Paşa’nın torunu olarak Hain filminin hemde Yozgat’ta çekilmesine razı olmadığımı Sayın Valimiz Abdulkadir Yazıcı Beye ve Sayın Belediye Başkanımız Yusuf Başer Beye değerli Yozgat Gazetesi aracılığı ile de duyurmak isterim.

Değerli Kuzenim Abdulkadir, Hain ismiyle çekilecek olan film hakkındaki güzel makalenle durumu aydınlattığın için teşekkür eder düşüncelerinde hem fikir olduğumu belirtirim. Yüreğine ve kalemine sağlık…

Mehmet Celalettin Çapanoğlu
Mehmet Celalettin Çapanoğlu -- 12.03.2013 19:30
HAİN
Öncelikle gazetenizin 40, yılını içtenlikle kutlayıp nice 40 yıllar diliyorum.
Bu bahsettiğiniz film Çerkez Ethem'in aklanması ve halkın aklını karıştırıp ,dikkatleri baska yerlere çekerek,laf kalabalıklığı ile olayların saptırılması için çekilmektedir.Lütfen Bozok yaylasının zeki insanları biraz sorgulayıcı ve araştırıcı olun.Burada yazılanların daha fazlasını bulacaksınız.
Dikkatleri buraya çekip uyardığınız için de ayrıca tesekkürler.
Kadir Ahmet Danıska -- 12.03.2013 16:04
HAİN
birgüzel yazı okuyan anlar,onlar yaşandı,şimdi nesillerin üzerinde ,yük bırakılmasın,bozok türkmen yaylasının haakkınıda kimselere yedirtmeyiz.sayın hocam beyinsel ve bedensel emeğine sağlık.sevgiyle kalın.
mahmut erdem -- 12.03.2013 08:55
HAİN
Abdülkadir Bey
Çok güzel ve ayrıntılı bir yazı yazmışsınız. Aklınıza ve kaleminize sağlık. Ben bu kişilere Kafkasardı'ndan nasıl sökülüp atıldıklarını ve Anadolu'ya sığınmak zorunda kaldıklarını dürüstçe inceleyerek filme almalarını öneriyorum. Böylece geçmişlerini merak eden bir çok Çerkez kökenli yurttaşımız da kendi tarihleri hakkında bir fikir edinmiş olur.

Uzunyayla Çerkezleri kendilerine sığınan Çapan beylerini Ankara'ya iade etmeyi kabul etmemiş:"Onlar bizim misafirlerimizdir." yanıtını vermiştir. Evliya Çelebiyi okurlarsa Çerkezlerin ne kadar "misafirperver" olduğunu göreceklerdir. Uzunyayla Çerkezleri,kendilerinin bu bölgeye yerleşmesini sağlayan Çapanoğluna olan gönül borcunu böyle ödemişlerdir.

Film çekme hevesinde olanlara,Çerkez kökenli yurttaşlarımızı kışkırtmaya çalışan yaklaşımlardan uzak durmalarını ve Kafkasardı filmini çekmelerini öneriyorum. Hatta bu "Kafkasardı" sözcüğü filmin adında da yer alabilir. Tarihi belgeler devlet arşivinden çıkmadan Çapanoğlu isyanı hakkında bir film çekmek uygun olmaz. Ayrıca Çapanoğlunun Anadolu topraklarındaki 300 yıllık varlığı da gözardı edilerek sadece isyanın ele alınması adaletsizlik olur.
Mehlika Filiz Ulusoy -- 11.03.2013 12:36
HAİN
saygı değer a.kadir ağbey ben kaç göbek bilmem ama yozgatın içindenim ve uzun yıllardır gurbetteyim yazılarınızın tamamınıda okudum aynı zamanda yozgat gastesinin tüm yazarlarını dikkatle takip ediyorum. yozgat ta çekilecek olan filimden yeni haberim oldu ve yozgat adına inanın üzüldüm nedeni şuki.hiç kimse sormuyor 6 millet vekili neden 4 e düştü insanlar neden yozgattan kaçıyordiye .hepiniz benden daha iyi bilirsinizki halkımızda kendine güven yok 3 kuruşluk menfaat uğruna yapmıyacağı kepazelik yok bir kısmını tenzih ediyorum tabii.bugün 4 millet vekilimiz hiç olmasa inanıyorum ki dahada iyi OlURDU ANTİDEMOKRAT ŞAHIN EMRİ İLE ellerini herşeye emme basma tulumba gibi kaldırıp indirmezlerdi vel hasıl bu çekimlerde şunu göreceğiz hralde başta TÜRK DÜŞMANLIĞ SONRADA YOZGAT DÜŞMANLIĞI anlamıyorum neisterler herşeyi elinden alınmış sindirilmiş YOZGATLIDAN İSTİYORLAR Yazılarınızı zevkle bekliyeceğim ALLAHA EMANET OLUN SAYGILARIMLA
YOZGALI GURBETCİ İHSAN -- 11.03.2013 00:32
YAZARA GELEN DİĞER OKUR YORUMLARI
Yozgat Gökhan BALCI
YOZGAT GAZETESİ WEB SİTESİ Yayın başlangıcı Mart 2006
YOZGAT Gazeteclik, Matbaacılık ve Reklamcılık Ltd.Şti. Kurucusu : Osman Hakan KİRACI
© Copright (Tüm Hakları Saklıdır. ) izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılmaz
Tel : 0 (354) 212 46 46 Sitemiz Basın Meslek ilkelerine uymayı taahhüt eder. / yozgatgazetesi@yahoo.com
FAX: 0 (354) 217 49 00