BİZİ TAKİP ETMEK İÇİN TIKLAYIN

                
 18.08.2018 YOZGAT'IN ve YOZGATLININ GAZETESİ SIK KULLANILANLARA EKLE  
 
 
Arama
 
Google
 
Şu anda
:
260
Dün
:
4633
Toplam
:
14330871
A'dan Z'ye A.Kadir ÇAPANOĞLU
TOPAL MOLLA
capanoglukadir@yahoo.com.tr
1920 yılında, Afganistan'da Topal Molla lâkabıyla tanınan bir zat ortaya çıkar ve önce bir tekke kurar. Hemen ardından kendi adamlarını Afganistan’ın dört bir yanına salarak ‘’şöyle büyük bir evliya, böyle büyük bir ulema’’ şeklinde reklamını yaptırır.
Üç yıl gibi çok kısa bir zaman içinde Topal Molla'nın müritlerinin sayısı 200 bine ulaşır ve 1925 yılına gelindiğinde daha da artarak 300 bini aşar.

Topal Molla, istediği sayıya ulaşınca Afgan Kralına karşı ayaklanma başlatır. Bir yıl içinde büyük katliamlar yapılarak oluk oluk kan akıtılmış, Afgan Kralı Emanullah’ın ülkesinden kaçmaktan başka çaresi kalmamıştır. Kral Emanullah, vatanından ayrılmak için Afganistan sınırına geldiğinde, aniden yanına esrarengiz bir kişi yaklaşır ve kendisine ‘’Beni tanıdınız mı, ben o meşhur Topal Mollayım. Afganistan’ı karıştırmakla görevliydim, görevimi başarıyla bitirdim ve şimdi İngiltere’ye dönüyorum’’ der.

Afgan Kralı Emanullah acı acı iç çektikten sonra, İngiliz ajanı Topal Mollaya der ki;
‘’Ben senin İngiliz ajanı olduğunu ve hangi görevle Afganistan’a gönderildiğini çok iyi biliyordum. Sen, halkımı öylesine etkilemiştin ve onların gönüllerine girmiştin ki senin İngiliz casusu olduğuna onları inandırmamın imkânı yoktu’’
İngiliz ajanı Topal Molla, sarığını, fesini atmış, uzun sakallarını kesmiş, başında İngiliz fötr şapkası, boğazında gayet kibar kravatıyla, kazandığı zaferin mağrurluğu için de İngiltere’ye doğru yola çıkmıştı.

Kurulduktan sonra Türkiye Cumhuriyeti'ni ilk ziyaret eden devlet başkanı Afganistan Kralı Emanullah Han olur. Kral, batılı ülkelerin “Başkent nasıl olsa İstanbul'a taşınır” düşüncesiyle büyükelçilik bile açmakta isteksiz davrandıkları Ankara'ya 20 Mayıs 1928'de eşiyle birlikte gelir ve bir hafta boyunca Atatürk'ün konuğu olur.
Ziyaretten önce, o zamana kadar hiçbir yabancı devlet başkanı veya kral ağırlanmamış olan Ankara'da büyük bir seferberlik başlar. Henüz yapılmış olan Ankara yolları başka yerlerden sökülüp getirilen ağaçlarla ağaçlandırılır, Ankara Palas'ın yapımına hız verilir. Otel büyük bir hızla bitirilir ve döşenir. Ankara'nın ilk ve o dönemde tek modern oteli olan Ankara Palas'ın ilk konukları Emanullah Han, eşi ve Afgan heyeti olur.

Yeni Türkiye'de yapılanlardan etkilenen Emanullah Han ile 22 Mayıs 1928'de Türkiye-Afgan Dostluk ve İşbirliği Anlaşması imzalanır. Ziyaret sırasında Türkiye ile Afganistan'ın, elçiliklerini karşılıklı olarak “büyükelçilik” düzeyine çıkarması kararlaştırılır. Böylece Kabil, o sırada Türkiye'nin dünyada büyükelçi bulundurduğu 26 ülkeden biri haline gelir.

Afgan Kralı, Atatürk'ten aldığı ilhamla ülkesinde reformlar yapmaya yönelir. Ancak Atatürk, Afganistan’ın Asya’nın ortasında olduğunu belirterek, Büyükelçimiz Yusuf Hikmet Bayur'la Emanullah Han'a “çok dikkatli ve çok temkinli olması” yönünde mesaj gönderir.

Atatürk'ün uyarısından bir süre sonra Afganistan'da Topal Mollanın gerici ayaklanması patlar. Gerekçe; eğitim için Türkiye'ye gönderilmek üzere seçilen 15-20 kişilik kız öğrenci grubu için “Dinsiz Emanullah kızlarımızı kâfirlere peşkeş çekecek” diye çıkarılan söylentidir. Güney'deki aşiretler ayaklanırlar, isyancılar Kabil'e doğru yürümeye başlar.

O sırada Afgan ordusunu ıslah etmek üzere Kabil'de bulunan General Kazım Orbay başkanlığındaki Türk askeri heyeti, Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü imzasıyla gönderilen yazılı talimatla, Emanullah Han'ı “Türk vatanını müdafaa eder gibi, hayatlarını ortaya koyarak” korumakla görevlendirir.
Atatürk de, Kral'ın huzurunda açılacak özel bir telgrafta Emanullah Han'a şu mesajı gönderir:
“Son günlerde Zatı Şahanenizi muztarip eden bazı ahval ve hadisattan haberdar oldum. Eğer vaki ise öz kardeş bildiğim sizin, ıstırabınızı tahfife medar olacak noktai nazarlarımı
bildirmek üzere beni hakikatten haberdar ediniz. Orada bulunan ve yolda emrinize iltihak etmek üzere olan bilcümle Türk ümera ve zabitanı sizin için fedayi hayat emrini almışlardır. Büyük alaka ile cevabınızı intizar ederim kardaşım.”

Atatürk'ün bu mesajı sunulamadan isyancılar Kabil'e girer. Emanullah Han, Yusuf Hikmet Bayur'un ifadesiyle “bir çaduriye bürünerek, kadın kılığında Kabil'den kaçar” ve Roma'ya yerleşir. Zaman zaman Türkiye'ye gelerek Atatürk'le de görüşür.

Atatürk, Emanullah Han'dan sonra Afgan tahtına oturan Mehmet Nadir Han'a biraz mesafeli durdu. Ancak Mehmet Nadir Han da Türkiye'ye ilgili davranır. Yeniden doğan sıcak hava üzerine Kabil Büyükelçisi Yusuf Hikmet Bayur 24 Haziran 1930'da Mehmet Nadir Han'a güven mektubunu sunar ve görüşmeyi Ankara'ya şöyle teller:

“24 Haziran'da itimatnamemi verdim. Kral mükamele (karşılıklı konuşma) esnasında ezcümle şöyle dedi, “kâffemiz (cümlemiz) Reisicumhur Hazretlerini (Atatürk’ü) başımız tanırız”

12.02.2018

Sosyal  Medyada  Paylaş

     
YAZARIN DİĞER YAZILARI
OKUR YORUMLARI
ŞOFÖR SEYİT VE OĞLU NECDET TAŞAN
ağabey anı yazın ile bizi pembe geçmişlere götürdün.valla relaks oldum.Eksikolma
yılmaz Biryıldırır -- 20.12.2012 14:20
ŞOFÖR SEYİT VE OĞLU NECDET TAŞAN
Abdülkadir Bey,

Çok güzel bir anı yazmışsınız. Mizah tadı var.

Selam ve saygılarımla
Mehlika Filiz Ulusoy -- 19.12.2012 09:56
ŞOFÖR SEYİT VE OĞLU NECDET TAŞAN
Yorumunuz Çok güzel bir anı ve bir o kadar da güzel anlatım. Ayrıca da hafızana da maşallah Ağabey, yine götürdün bizi bir yerlere. Kalemine sağlık...
Bülent Cerit -- 10.12.2012 15:48
HADİBAĞALIM YERKÖY’E
Büyüklere saygıdan olsa gerek, Allah insanları o yıllarda hep koruyormuş ve kul Allaha daha yakın, Allah kula yardımcı hayat sürüp gidiyormuş. Lüks hayat insanlardan neler alıp götürdü.Her şey metenikleştikçe insanlar da makineleşti.Saygıyı, sevgiyi, sabırı silip süpürdü.

Yine harika bir anıydı. Saygılar
SAYHA -- 16.11.2012 20:05
HADİBAĞALIM YERKÖY’E
Değerli Kuzenim Abdulkadir,
Eline sağlık bana gençlik yıllarımı hatırlattın. Neydi o otobüsler, önden motorlu, zaman zaman radyatör su kaynatır, yokuşta durunca arka tekere takoz koyarlar, vs.
Birde Yerköy deyince aklıma gekldi ... Yozgat otobüsleri eskiden Yerköy yolcularını kavşakta bırakırlar... yolcu Ysorunca aha aha erköy derlerdi... Bilmeyenlerde taban kuvvet uzun yolu teperlerdi.
Kalemine sağlık değerli Kuzenim....Selamlar ...
Mehmet Celalettin Çapanoğlu
Celalettin Çapanoğlu -- 16.11.2012 16:09
Türkiye Millet Meclisi gizli celse zabıtları : 22/23 Nisan 1924
Değerli Kuzenim,
Yazıların hazırlamakta olduğum ve internete yüklenen Çapanoğlular aile sahifemize ışık tutmaktadır.
Özellikle Meclis gizli celse zabıtlarını incelemiş olman ve ailemizle ilgili önemli hakikatleri açığa çıkarman nedeniyle Mehmet Celalettin Paşa'nın torunu olarak sana çok teşekkür ederim... kalemine sağlık ... Selamlar ...
Mehmet Celalettin Çapanoğlu
Celalettin Çapanoğlu -- 13.11.2012 12:56
ANILAR
Sayın Abdulkadir bey allah rahmet etsin sayın Cevdet Sunaya çok güldüm sonra da çok üzüldüm.Bu kişiler Türkiye de cumhurbaşkanlığı yapmışlar,yani devlet idaresinde söz sahibi olmuşlar.Cevdet Sunay için elinde eldiven varken ingiltere kraliçesinin elini sıktığını söylerledi.Ne kadar doğru bilmiyorum.Sağlık ve başarı dileklerimi sunarım.
cehirliklalesi -- 10.11.2012 21:58
ANILAR
yine bir solukta okunup bitmesini istemediğimiz bir yazınız daha elinize sağlık
yozgat ın değerli insanlarını tanıtan öğretici yazınız için tesekkürler
kadir ahmer danıska -- 08.11.2012 23:12
ANILAR
Zevkle okumak bu olsa gerek,ve yazarına'da teşekür etmek.saygılarımla.
mahmut erdem -- 07.11.2012 10:35
ANILAR
Oldukca hos ve kiymetli anilar...

Memleketimizin yillar boyunca cok degerli devlet adamlari cikardigi kesin.Bunun bir nedeni Ankara'ya cok yakin olmak olabildigi gibi,hic suphesiz bir digeri de simdilerde goremedigimiz egitimin kalitesidir.

Yine bu onemli siyaset kisiliklerinden biri olan ve Ataturk yolu konusundaki cok yerinde cozum uygulamasiyla topluma gerekli degerleri ogreten degerli devlet adami Cemil Cicek'e de sizin guzel bilgilendirmelerinizin isiginda tesekkur etmek isteriz.

Sibel Oktay -- 06.11.2012 11:38
YAZARA GELEN DİĞER OKUR YORUMLARI
Yozgat Gökhan BALCI
YOZGAT GAZETESİ WEB SİTESİ Yayın başlangıcı Mart 2006
YOZGAT Gazeteclik, Matbaacılık ve Reklamcılık Ltd.Şti. Kurucusu : Osman Hakan KİRACI
© Copright (Tüm Hakları Saklıdır. ) izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılmaz
Tel : 0 (354) 212 46 46 Sitemiz Basın Meslek ilkelerine uymayı taahhüt eder. / yozgatgazetesi@yahoo.com
FAX: 0 (354) 217 49 00