BİZİ TAKİP ETMEK İÇİN TIKLAYIN

                
 18.11.2017 YOZGAT'IN ve YOZGATLININ GAZETESİ SIK KULLANILANLARA EKLE  
 
 
Arama
 
Google
 
Şu anda
:
258
Dün
:
4601
Toplam
:
13175172
HASBİHAL Mustafa TOPALOĞLU
BİR NEFESCİK SÖYLEYEYİM
mustafatmatpl@hotmail.com
Atatürk Nefesi’nde söz vermiştim. “Bir Nefescik Söyleyim”i bir başka yazıya konu yapacaktım. İşte sözümde duruyorum. Bilindiği üzere nefes’in terim anlamı Tasavvufi Halk Edebiyatı’nda Bektaşi inanç ve görüşünü, Hz.Ali sevgisini dile getiren manzumelerdir. Nefesler hece ölçüsüyle yazılır ve dergahlarda ezgiyle söylenir.
Önce TRT Repertuvarında 4249 numarayla kayıtlı olan Bir Nefescik Söyleyim’in tamamını bir görelim:
.
“Bir nefesçik söyleyim
Dinlemezsen neyleyim
Aşk deryasını boylayım
Ummana dalmaya geldim
.
Aşk harmandan savruldum
Hem elendim hem yoğruldum
Kazana girdim kavruldum
Meydana yenmeye geldim
.
Şah Hatayi’m der özümde
Hiç hilaf yoktur sözümde
Eksiklik kendi özümde
Darına durmaya geldim”
.
Görüldüğü üzere bu nefes Şah Hatayi’nin. Nefesi Aydın yöresinden Saime Cantürk derleyip notalamış. Aksak usulde 9/8’lik bir ezgi. Hale Gür muhteşem yorumluyor.
Sekizli hece ölçüsüyle yazılmış. Ama ilk dörtlüğün ilk üç dizesinde 7 hece bulunuyor. Hatalı.Nasıl düzeltilir? Eğer dize sonlarındaki yüklemler “söyleyeyim, neyleyeyim, boylayayım” biçiminde yazılıp okunursa sorun çözülür. Aynı hata “Aşk harmandan savruldum” dizesinde de var. Bu dize de yedi hece. Dizede anlatım bozukluğu dikkat çekiyor. Dize “Aşk harmanında savruldum” olursa mesele hallolur. Anlatım bozukluğu da ortadan kalkar.
Şah Hatayi gibi bir ozan bu hataları yapmaz kardeşim. Bana sorarsanız derleyicinin dikkatsizliği. Duyarsızlığı…
.
Gelelim Pir Sultan’ın Bir Nefescik Söyleyeyim’ine. Tasavvufi Halk Müziği’nde rastladım bu nefese. Dr.Hüseyin Yaltırık derlemiş. Hem de üç değişik ezgi. Sözler aynı. İki kıta ilaveyle metin beş dörtlükten oluşmuş. Sayın Yaltırık Edirne Musulca köyünden derleyip notaya almış iki ezgiyi. Birinci ezgi 4/4lük. İkinci ezgi 7/8’lik. Üçüncü ezgiyi Kırklarli Beyci köyünden derlemiş. Bu nefes 9/8’lik. Her üç ezginin sözleri aynı. Beşinci dörtlükte Pir Sultan’ın adı geçiyor.
.
Cahit Öztelli’nin Pir Sultan Abdal Bütün Şiirleri kitabında da bu şiirin Pir Sultan Abdal’a ait olduğu ibaresi yer alıyor.
Bana sorarsanız “miri malı” derim. Güzel bir nefes. Ha Şah Hatayi’nin, ha Pir Sultan’ın. İkisine de yakışıyor da ben içimden geçeni söyleyeyim: Bu nefes Şah Hatayi’ye daha çok yakışıyor vesselam.
Sözü daha fazla uzatıp sabrınızı zorlamayayım. Hadi bana müsaade canlar…

14.11.2017

Sosyal  Medyada  Paylaş

     
YAZARIN DİĞER YAZILARI
OKUR YORUMLARI
SAVURSUNLAR YELE BENİ!..
Sayın Mustafa Topaloğlu,
Anadolu Halk Bilim Akademisinin düzenlediği yarışmada “Şarkışlalı Âşık Serdari” yapıtınızla jüri tarafından birinci seçildiğinizi öğrendim. Bu başarınızdan dolayı şahsınızı kutluyor, sevgi ve saygılarımı sunuyorum.
Muhsin Köktürk -- 30.06.2017 20:35
DEREKEMAL
Evet aziz dostum, bazı türküler bizi alır götürür bir yerlere. Lamekan olursunuz. Kimi kez hüzünlenir, kimi zaman coşar taşarsınız.Bazı türküler koroyla daha bir havalı olur. Çünkü koro çoğaltır türküyü. Seslerin sese katılması, birlikte koşalaşarak söyleyip türkünün temasıyla hemhal olmak gibisi var mı? Bir de Tek Kapıdan Çıktım Yüzüm Peçeli'nin ikinci kıtasının yer aldığı bir Kayseri türküsü var. Dağdan Yuvarlandı Kayalarımız'la başlar. Hüzünlüdür. Yürek dağlayıcıdır. Adnan Türköz veya Ahmet Gazi Ayhan'dan ya da Nida Tüfekçi'den dinlenesidir.
Selam ve sevgiyle. Teşekkürlerimle...
Mustafa Topaloğlu -- 08.06.2017 11:50
TEK KAPIDAN ÇIKTIM
Sevgili dostum,
Türkülerimizin hepsi güzeldir ama bazıları daha güzeldir. Amasya türküsü “Tek kapıdan çıktım yüzüm peçeli” de gerek sözleri, gerek müziği açısından bir başka güzeldir bizim Yozgat Sürmelileri gibi. Yılını tam hatırlamıyorum 1960 lı yılların başı olabilir. Daha televizyon evlerimize girmemişti. Hafta sonları Ankara radyosunda istek programları vardı. Her istek programında rahmetli Nida Tüfekçinin sesinden, “Sabahınan esen seher yeli mi. Benim gönlüm divane mi deli mi” diye başlayan Sürmeli Türkümüz istek yapılır ve çalınırdı. “Tek kapıdan çıktım yüzüm peçeli” türküsü de bana yoğun duygular yaşatır. Eminim o tekerlekli sandalyeli hassas insanda bu türkü çalınıp söylenirken böyle yoğun duygular içinde dinlemiştir. Ben bu türküyü korodan dinlemeyi tercih ederim. Koro halinde söylendiğinde başka bir tad verir. Ayrıca “Neyleyim dünya da dünya malını. Gönül arzu ediyor eski halini” nakarat kısmı da müzik olarak fevkalade güzel ve duygulu. Şimdi size bu mesajımı yazarken Emel Taşçıoğlu’ndan da türküyü dinliyorum. Sevgiler, selamlar.
ABDULKADİR ÇAPANOĞLU -- 07.06.2017 10:38
EL YAZISI
Değerli dostum Mustafa Bey’ciğim, sizin de buyurduğunuz gibi Milli Eğitim Bakanlığı gelecek dönem el yazısını müfredattan kaldırma kararı aldı. Gerekçeleri de el yazısının öğretimi zormuş. Laf ola beri gele. Hele, milli eğitimdeki başarısızlığın sebeplerinden biri olarak gösterilmesi rahmetli Demirel’in dediği gibi abesle iştigalden başka bir şey değil. Bizim çocukluğumuzda her satırı üç paralel çizgili güzel yazı defterlerimiz vardı. Güzel yazı dersimiz olduğu gün bu defterimizi ve divitimizi çantamıza koyar, bir elimizde çantamız, bir elimizde büyüklerimizin ördüğü kılıf içindeki mürekkep hokkalarımız, okulumuza yürüyerek giderdik. Cam olan bu hokkaların yolda başına bir iş gelip de kırılmasın diye azami dikkat gösterirdik. Sonraları plastikleri çıkmıştı. Yazımızın güzel olması için özenle yazmaya çalışırdık. Ve bizim yazılarımız hakikaten güzeldi. Bu güzel yazılarımızla eşimize, dostumuza, akrabalarımıza güzel kartlar gönderirdik. Atatürk’ün el yazısına özenir onun gibi yazmaya çalışırdık. Evet, sizin teşhisinize katılıyorum. Milli eğitimin emanet edildiği bakanlarımızın çoğu milli eğitim camiası dışından yani bu konuda formasyonu olmayan kişiler. El yazısını müfredattan kaldırmak isteyen milli eğitimin ilkokul 5. Sınıf din bilgisi imtihanında peygamberimizin çocuklarının isimlerini sormasını da takdirlerinize sunuyorum. Saygılarımla.
ABDULKADİR ÇAPANOĞLU -- 29.05.2017 11:49
TELLİ TURNAM SELAM SÖYLE
Değerli dostum Mustafa Bey’ciğim, nazire filan değil sizin deyiminizle yanık ve içli pek güzel bir koşma olmuş. Alevi düşüncesinde de Turna’nın ayrı bir yeri vardır. Bunu bildiğimden Turnalı şiirleri bende daha bir duygulu okurum. “Küsmesin” eşine dostuna, çoluğuna çocuğuna, sevgilisine, memleketine özlem duyanların en içten yakarışı, özür’ü oluyor. Duygulu yüreğinize sağlık. Sevgiler selamlar.
ABDULKADİR ÇAPANOĞLU -- 01.04.2017 08:43
MARAŞ AĞZI KÖROĞLU-1
Değerli Dostum Mustafa Bey’ciğim,
Ben nasıl demeyeyim gözün kör olmasın ey televizyon, ey akıllı telefon. Bütün bu güzel deyişler, maniler, türküler, ağıtlar bu aptal kutusu yok iken köy odalarında, harman yerinde, bağ bostan beklenirken, davar-kaz güderken meydana çıkıyordu. Şimdide çıkıyorsa da kulağasma. Bu renk bu koku yok. Ya da bize öyle geliyor.
Şu güzelliğe bakınız,
“Eşk-i çeşmim var iken deryalarda
Deryalar dalgalanmasın
Birde vay! İkide vay! Üçte vay!
Bir derde müptelayım ki
Desem vay! Demesem vay!”
Ve dinleyicilere (seyircilere) der kİ:
“-Diyelim mi?
(Dinleyiciler hep bir ağızdan):
-Diyeliiim!
-Hay hay!.”
Kapattım gözlerimi, kendimi dinleyenlerin arasında farz ediyorum. Vay ki vay!
Yüreğinize sağlık, devamını heyecanla bekliyorum. Sevgiler, selamlar.
ABDULKADİR ÇAPANOĞLU -- 18.03.2017 21:12
VAR GİT ÖLÜM!
Ah ah! O güzel insanlar, güzel atlara binip gittiler. Biz bize kaldık eyvahlar olsun.Zamane buna sebep. Buyurduğunuz gibi televizyon, telefon... Geçen gün bir manavdan limon alacağım sabah yürüyüşünden dönerken. Kendi elimle seçip naylon torbaya (poşet) koydum limonları. Tezgahın arkasında bir yeni yetme. Elinde de telefon. Telefona yoğunlaşmış. Beni fark etmedi bile Abdulkadir Bey.Kasaya geldim. Kasada orta yaşlı bir bayan. Onun elinde de bir akıllı telefon. Poşeti uzattım. Elim havada kaldı. Bekliyorum. Bayan ha bire telefonla uğraşıyor. "Tartar mısınız?" dememle aydı. Aldı elimden poşeti, tarttı. Neyse ücreti öderken duramadım: "Ne var şu telefonda yahu?" deyiverdim. Kadıncağız yüzüme baktı "Sana ne be adam?" modunda... "Ne yapalım beyfendi. Kızım okula vardı mı? Servisi kaçırdı mı? Onu sorguluyordum." dedi. Zamane, insanları birbirinden uzaklaştırdı ne yazık ki...
Eşini ve üç evladını kaybedip kıyametleri dünyada gören Möhteber ablamıza selamınızı tebliğ edeceğim. Başım gözüm üstüne efendim.
Selam ve saygıyla aziz dostum.
Mustafa Topaloğlu -- 9.1.2017 17:50:4
VAR GİT ÖLÜM!
Değerli dost Mustafa Bey’ciğim. Muteber hanım gibi arif ve kâmil insanlarımız vardı. İsterdik ki onlar anlatsın, söylesin biz sabahlara kadar dinleyelim. Nereye gitti bu insanlar. Nasıl birden bire yok oldular. Sanırım önce bu aptal kutusu televizyon sonra cep telefonları buna sebep oldu, bizi birbirimizden kopardı. Artık dost ahbap gezmeleri de kalmadı herkes evinde. Mekânlar da değişti. Mekân değişince masal, mani, türkü üretimi de hem azaldı hem basitleşti. Rahmetli Nida Tüfekçi misafir ettiği bir Rus folklorcusuna Sürmelimizin “kaşı çamellenmiş kirpik üstüne hevada bulutun ağdığı gibi” mısraını tercüme edip manasını anlatınca adamcağız çok şaşırmış. Bir köylü bu benzetmeyi nasıl yapar hayret ettim demiş. Bunu Akdağmadeni türkülerini TRT’ye kazandıran rahmetli öğretmen Fahri Akbilek ağabeyim anlatmıştı. Muteber Hanımın söylediği Bozlak’ın sözlerini okuyunca birden duygulandım. Muteber Hanımın ellerinden öperim.
ABDULKADİR ÇAPANOĞLU -- 7.1.2017 22:01:0
ANAM ŞEHİTLİK BİZE DÜŞTÜ
Muhsin Öğretmenim,
Çok haklısınız. Şiir teknik olarak incelenirse koşma biçiminde yazılmış. Ölçü şaşmış bazı dörtlüklerde.Ama duyguların söze dönüşündeki içtenlik tekniği mekniği bir yana bıraktırıyor. Üslupdaki yalınlık, samimiyet...Bizi alıp götürüyor, gam ve gussa denizlerine.
Bilmukabele teşekkürler aziz dostum.
Mustafa Topaloğlu -- 2.1.2017 14:00:5
ANAM ŞEHİTLİK BİZE DÜŞTÜ
Değerli Dostum,
Şiir içerik olarak duygularımızı tümüyle yansıtıyor. Ancak kimi dizeler on bir, kimi dizeler on iki, kimi dizeler de on üç heceyle oluşturulmuş. Dolayısıyla hece ölçülü gibi görünen, ancak ölçüsüz bir şiir olmuş. Kuşkusuz burada önemli olan şiirin biçimselliği değil özü. Bu eleştiriyi sizden cesaret alarak yaptım. Çünkü siz de birtakım eleştirilerde bulunmuşsunuz haklı olarak. Bizim eleştirimiz branşımızın gereği. Ama yanık yüreklerimizin yanında devede kulak kalıyor eleştirilerimiz.
Sayın Sebahattin Aslan'a gönülden duyguları ve duyarlılığı için sonsuz teşekkürler...
Muhsin Köktürk -- 28.12.2016 11:48
YAZARA GELEN DİĞER OKUR YORUMLARI
2
Yozgat Gökhan BALCI
YOZGAT GAZETESİ WEB SİTESİ Yayın başlangıcı Mart 2006
YOZGAT Gazeteclik, Matbaacılık ve Reklamcılık Ltd.Şti. Kurucusu : Osman Hakan KİRACI
© Copright (Tüm Hakları Saklıdır. ) izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılmaz
Tel : 0 (354) 212 46 46 Sitemiz Basın Meslek ilkelerine uymayı taahhüt eder. / yozgatgazetesi@yahoo.com
FAX: 0 (354) 217 49 00