BİZİ TAKİP ETMEK İÇİN TIKLAYIN

                
 18.11.2017 YOZGAT'IN ve YOZGATLININ GAZETESİ SIK KULLANILANLARA EKLE  
 
 
Arama
 
Google
 
Şu anda
:
252
Dün
:
4601
Toplam
:
13175172
HASBİHAL Mustafa TOPALOĞLU
BİR NEFESCİK SÖYLEYEYİM
mustafatmatpl@hotmail.com
Atatürk Nefesi’nde söz vermiştim. “Bir Nefescik Söyleyim”i bir başka yazıya konu yapacaktım. İşte sözümde duruyorum. Bilindiği üzere nefes’in terim anlamı Tasavvufi Halk Edebiyatı’nda Bektaşi inanç ve görüşünü, Hz.Ali sevgisini dile getiren manzumelerdir. Nefesler hece ölçüsüyle yazılır ve dergahlarda ezgiyle söylenir.
Önce TRT Repertuvarında 4249 numarayla kayıtlı olan Bir Nefescik Söyleyim’in tamamını bir görelim:
.
“Bir nefesçik söyleyim
Dinlemezsen neyleyim
Aşk deryasını boylayım
Ummana dalmaya geldim
.
Aşk harmandan savruldum
Hem elendim hem yoğruldum
Kazana girdim kavruldum
Meydana yenmeye geldim
.
Şah Hatayi’m der özümde
Hiç hilaf yoktur sözümde
Eksiklik kendi özümde
Darına durmaya geldim”
.
Görüldüğü üzere bu nefes Şah Hatayi’nin. Nefesi Aydın yöresinden Saime Cantürk derleyip notalamış. Aksak usulde 9/8’lik bir ezgi. Hale Gür muhteşem yorumluyor.
Sekizli hece ölçüsüyle yazılmış. Ama ilk dörtlüğün ilk üç dizesinde 7 hece bulunuyor. Hatalı.Nasıl düzeltilir? Eğer dize sonlarındaki yüklemler “söyleyeyim, neyleyeyim, boylayayım” biçiminde yazılıp okunursa sorun çözülür. Aynı hata “Aşk harmandan savruldum” dizesinde de var. Bu dize de yedi hece. Dizede anlatım bozukluğu dikkat çekiyor. Dize “Aşk harmanında savruldum” olursa mesele hallolur. Anlatım bozukluğu da ortadan kalkar.
Şah Hatayi gibi bir ozan bu hataları yapmaz kardeşim. Bana sorarsanız derleyicinin dikkatsizliği. Duyarsızlığı…
.
Gelelim Pir Sultan’ın Bir Nefescik Söyleyeyim’ine. Tasavvufi Halk Müziği’nde rastladım bu nefese. Dr.Hüseyin Yaltırık derlemiş. Hem de üç değişik ezgi. Sözler aynı. İki kıta ilaveyle metin beş dörtlükten oluşmuş. Sayın Yaltırık Edirne Musulca köyünden derleyip notaya almış iki ezgiyi. Birinci ezgi 4/4lük. İkinci ezgi 7/8’lik. Üçüncü ezgiyi Kırklarli Beyci köyünden derlemiş. Bu nefes 9/8’lik. Her üç ezginin sözleri aynı. Beşinci dörtlükte Pir Sultan’ın adı geçiyor.
.
Cahit Öztelli’nin Pir Sultan Abdal Bütün Şiirleri kitabında da bu şiirin Pir Sultan Abdal’a ait olduğu ibaresi yer alıyor.
Bana sorarsanız “miri malı” derim. Güzel bir nefes. Ha Şah Hatayi’nin, ha Pir Sultan’ın. İkisine de yakışıyor da ben içimden geçeni söyleyeyim: Bu nefes Şah Hatayi’ye daha çok yakışıyor vesselam.
Sözü daha fazla uzatıp sabrınızı zorlamayayım. Hadi bana müsaade canlar…

14.11.2017

Sosyal  Medyada  Paylaş

     
YAZARIN DİĞER YAZILARI
OKUR YORUMLARI
SAMED
Sayın Topaloğlu, yazılarınızı okumak alışkanlık olduğu için okuyorum. Çünkü çok sık yazı yazıyorsunuz.Kendi yöremizin şivesini, kültürünü yansıttığınız için sıla özlemi gidermiş oluyoruz.Velâkin yazılarınızın giriş ve sonuç bölümleri öyle bir birinden kopuk oluyor. Aynen bu yazıda olduğu gibi. Allah(c.c)ın adından başladınız, göze küfreden bir adama bağladınız.Bunca kelime cümle sarfederek emek verdiğiniz bu yazılar biraz hamur kıvamında.Giriş, gelişme sonuç ilişkisi bir birini tamamlamalı.Hamuru kardınız. Bezeyi alalım. Tahtada açalım.Ara malzemeyi katalım. Sonra fırına atalım. Daha sonra ikram yapalım. Okuduğum yazı ruhumu lezzetiyle, kokusuyla tadıyla doyurmalı.Yani, düşündürmeli, öğretmeli veya bazı mekanlarda gezdirmeli.

Olgunluğunuza sığınarak... Biraz tenkidi bir yorum oldu. Yeni yılda mutluluklar selamlar.
SUZAN -- 31.12.2014 17:51
YAZMIŞLAR
Değerli Mustafa Bey’ciğim, Yazmışlar başlıklı yazınız beni çok eski yıllara götürdü. 40 yıllık kadim arkadaşım, kardeşim rahmetli Erdoğan Sezgin ile Sümmani’nin bu deyişini karşılıklı çalar söylerdik Sözler ikimizi de çok etkilerdi. Deyişi hüzünle bitirir rahmetle anardık. Çünkü Sümmani’nin dediği gibi sevdiğimiz bazı tanıdıklarımızın defterine alın yazılarını yazan kalem, daha ruhlar yaratılmadan onların kaderlerini kötü yazmıştı. Ömürleri de böyle geçti.

Ervah-ı Ezelde Levh-i Kalemde
Şu Benim Bahtımı Kara Yazmışlar
Bilirim Güldürmez Devr-i Alemde
Birgünümü Yüz Bin Zara Yazmışlar

Arif Bilir Aşk Ehlinin Halini
Kaldırır Gönlünden Kil-ü Kalini
Herkes Dosta Vermiş Arzuhalini
Benimkini Ürüzgara Yazmışlar

Olaydı Dünyada İkbalim Yaver
El Etsem Sevdiğim Acep El Ne Der
Bilmem Tecelli Mi Yoksa Ki Kader
Beni Bir Vefasız Yare Yazmışlar
Yazanlar Leyla'nın Mecnun Kitabın
Sümmani'yi Bir Kenara Yazmışlar

Sizinde buyurduğunuz gibi son iki mısraın öncesi var mıydı diye bende araştırmıştım bir şey bulamadım. Şiir daha uzunca ama çalınıp söylenen kısım genelde bu kadar. Âşık Sümmani’nin bütün şiirleri, deyişleri birbirinden güzelse de bunun yeri elbette başka. Selam ve saygılarımla.

Okuyucu için: (Affınıza sığınarak)
Ervah-ı Ezel: Ruhlar yaratılmadan önce
Levh-i Kalem: Kader defterini(levhasını) yazan kalem
Kil-ü Kal: Dedikodu

ABDULKADİR ÇAPANOĞLU -- 10.12.2014 18:22
İMDAT EYLE!
Abdulkadir Bey, size dostum diye hitap edeceğim izniniz olursa. Çünkü "Ehl-i dil birbirin bilmemek insaf değil" denilmiş. Şükür okuyoruz,yazıyoruz. Paylaşıyoruz. Ne güzel ediyoruz.Ben de sizi ilgiyle okuyorum. İçtenliğime inanın özellikle Yozgat'ın tarihi bahsinde,Yozgat kültürüyle ilgili çok şeyler öğreniyorum. Bizim bu öğrenmelerimiz son nefesimize kadar sürer inşallah...
Bizim zavallı eşeği bu hale getirenleri araştırdık. Yavaş İsmail'le...Tahmin ettiğimiz gibi Belören'in sığır çobanınınmış.Adını yazmayayım da bu çoban eşeği Yöhmür'ün yazısına bırakmış. Hayvan biraz da görme özürlü. Yöhmür'de pancar tarlalarına dirlik vermiyor diye birileri ayaklarından bilindiği üzere sıkıca bağlamış. Bu zalimi tüm araştırmalarımıza karşın bulamadık. Şimdi bu eşek Oğulcuk'un maskotu oldu. Tüyünü düzdü. Gezip tozuyor. Kimseler de dokunmuyor. Keyfi yerinde...Kışın köydeki yerleşiklerden birine kapılanacak. Söz aldık. Vaziyet bundan ibarettir efendim."Made in Kürtün"e de çok güldüm. Selam ve saygıyla...
Mustafa Topaloğlu -- 23.10.2014 10:37
İMDAT EYLE!
Değerli Mustafa Bey'ciğim. Yazılarınızı merakla takip ediyorum. Bazıları çok hoşuma gidiyor, eskilerin tabiri ile (artık bizde eski olduk ya neyse) bıyık altından gülüyorum. Yazınızı okuyunca eşeğin ayaklarının hemde sıkıca bağlanmasına bir anlam veremedim. Benim bildiğim, köylü atını tavlaya bırakmışsa otlarken ön ayaklarını bağlarsa da böyle sıkıca değil biraz kısaca bir iple bağlarki büyük adım atıpta gözden uzaklaşmasın diye. Eşeği cezalandırmak için böyle bir yola başvurulmuş ise bunu yapanı mutlaka bulmanızı bende bilhassa istirham ediyorum. Kürtün deyince, bende sizi bıyık altından güldürmek için duyduğum bir vakayı nakledeyim. Gümüşhane'ye bağlı Kürtün ilçesinde Glok tabancanın tıpa tıp benzerini yapmışlar ve üzerine de Made in Kürtün yazmışlar. Bir vatandaşımız vasıtasiyle Hollanda'ya götürülüp satılan bu tabanca ecnebilerin çok beğenisi kazanmış. Sipariş vermek için Kürtün hangi devlet acaba diye arayıp durmuşlar.
ABDULKADİR ÇAPANOĞLU -- 02.10.2014 20:36
KÖPRÜLER YAPTIRDIM
Sılaya gitmeye gerek yok.Yazınızla yaşatıyorsuz bizlere oraları...
Adınız ve Soyadınız -- 20.09.2014 23:41
DERMAN SENDEDİR
Abdülkadir Bey! İlginize teşekkür ederim.Nefes ve duanın moral motivasyonu olduğu bir gerçektir. Psikolojik bir tedavi.Görüşlerinize aynen katılıyorum. Siğillerin tedavisinde de çok etkili."Ahraz Emmi"de yazmıştım. Bizim Ahraz emmimiz (Mustafa Canyakar) siğili okur,mürekkep kalemiyle boyalardı.Ahraz emmi elinde siğil olanların gözdesiydi. Mürekkep kalemiyle bu siğillerin üstünü tükürüp boyalardı. Dudakları kıpır kıpır bir şeyler okurdu. Bihikmetillah o siğiller geçerdi.
Sebebini şimdi öğrendim. Demek ki siğile neden olan HPV virüsleri vücut bu virüse direnç kazanınca geçiyor. Ahraz emmimizin mürekkepli kalemle siğili boyaması da bu motivasyonda son derece etkili oluyor.
Selam ve saygılar efendim...
Mustafa Topaloğlu -- 16.06.2014 23:35
DERMAN SENDEDİR
Değerli Mustafa Bey’ciğim, evet bundan 20-25 yıl önce tıp heyeti, tababet’in yalnızca ilaçlarla yapılabileceğini sanırdı. Bu yüzden de tedavilerinden asla taviz vermezler gerek kocakarı ilaçları dedikleri bitkilerle tedavi ile, hocalarımızın veya ocak dediğimiz kişilerin nefeslerini de ayıplarlar hatta kınarlar ve kaale almazlardı. Hâlbuki şimdi kendileri de bir kısım bitkileri tedavide yardımcı olarak öneriyorlar. Nefes veya dua’ya gelince bu tamamen hasta olan kişinin iyileşmesinde çok yardımı olan bir motivasyondu. Yani psikolojik bir tedavi oluyordu. İlkokula giden torunlarımın okulunda yüzme havuzu var ve haftada bir gün yüzüyorlar. Okul, havuza girebilmeleri için doktor raporu istedi. Bizde hastaneye müracaat ettiğimizde birisinin elinde ancak büyüteçle görünebilen siğiller çıktı. Tabi doktor hanım ilaç verdi. Bende kendisine anneannemin siğil ocağı olduğunu okuyunca geçtiğini söyledim. Evet, geçer dedi doktor hanım. Çünkü siğil viritük bir rahatsızlıktır. Siğile neden olan virüslere HPV (human papillomavirus) denir. Bir şekilde cildinizde kesik ya da yaralanma olduğunda bu virüslerden birini kapma olasılığınız yükselir. Siğillerin çoğu zararsızdır ama virüs kaynaklı oldukları için son derece bulaşıcıdır. Siğile doğrudan temas etmek ya da siğile değen başka bir şeye temas etmek, virüsün yayılmasına neden olabilir. Ellerde, parmaklarda ve ayaklarda sık görülür. Hemen herkeste siğil çıkabilir ama bazı kişilerin siğile neden olan HPV virüsünü kapmaya daha yatkın olduğu düşünülür. Çocuklar, ergenlik çağındakiler, tırnaklarını yiyenler, tırnak etlerini koparanlar ve bağışıklık sistemi (vücudun savunma mekanizması) zayıf olan kişilerde siğil oluşması riski daha yüksektir. Dua sonrası kişide çok büyük bir rahatlama olduğundan vücut bu virüse karşı da direnç kazanır ve rahatsızlık kendiliğinden geçer demişti. Bir doktor fıkrası ile bitireyim. Yeni muayenehane açan bir doktor camına şöyle bir duyuruda asmış “ bütün rahatsızlıkların tedavisi bende, hastalığınızı geçiremezsem vizite ücreti almam”. Uyanıklardan birisi doktoru makaraya almak için hemen damlamış. Doktor bey benim hiç ağzımın tadı yok. Yediklerimin tadını alamıyorum dolayısıyla ne yediğimi de bilmiyorum deyince doktor hemşiresine hemşiranım 8 numaralı kavanozu rica edeyim demiş. Kavanozdan bir kaşık alıp adama verince adam tükürerek yerinden fırlamış ve bağırmış “ bu bok yahu doktor”. Doktor “bak ağzınızın tadı geldi” deyip vizite ücretini almış. Canı yanan adam birkaç ay sonra tekrar gitmiş “ doktor ben hafıza kaybına uğradım hiçbir şey hatırlamıyorum” deyince doktor yine hemşiranım 8 numaralı kavanoz” demiş. Tabi malum bizimki yine tükürerek “bu bok yahu doktor” deyince, doktor bak hafızanız yerine geldi demiş ve vizite ücretini yine almış. Bizimki ıslah olmamış birkaç ay sonra yine damlamış. Doktor demiş “bende cinsel iktidarsızlık başladı ne önerirsiniz.” Doktor yine 8 numaralı kavanoz deyince adam sinirle yerinden kalkmış “ “seni de senin 8 numaralı kavanozunu da ..........” deyince doktor “bak gördünüz mü cinsel gücünüzü tekrar kazandınız” demiş. Sağlıcakla kalınız.
ABDULKADİR ÇAPANOĞLU -- 16.06.2014 05:12
AHRAZ EMMİ
Değerli yazarımız.Bu hatıralar çok güzel.
Yazılarınızı ilgiyle takip ediyor, yenilerini bekliyoruz.
Ali FİDAN -- 21.03.2014 15:20
EVLERİNE VARAYIM
FATMA TEYZEME GEÇMİŞ OLSUN.
ALLAH ACİL ŞİFALAR VERSİN.
ALİ FİDAN -- 16.12.2013 22:54
RESİM
Çok güzel .Bizlere tarihi yaşatıyorsunuz.İyiki varsınız.İstanbuldan kucak dolusu selamlar..
ALi Fidan -- 01.12.2013 11:09
YAZARA GELEN DİĞER OKUR YORUMLARI
5
Yozgat Gökhan BALCI
YOZGAT GAZETESİ WEB SİTESİ Yayın başlangıcı Mart 2006
YOZGAT Gazeteclik, Matbaacılık ve Reklamcılık Ltd.Şti. Kurucusu : Osman Hakan KİRACI
© Copright (Tüm Hakları Saklıdır. ) izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılmaz
Tel : 0 (354) 212 46 46 Sitemiz Basın Meslek ilkelerine uymayı taahhüt eder. / yozgatgazetesi@yahoo.com
FAX: 0 (354) 217 49 00