BİZİ TAKİP ETMEK İÇİN TIKLAYIN

                
 18.11.2018 YOZGAT'IN ve YOZGATLININ GAZETESİ SIK KULLANILANLARA EKLE  
Arama
 
Google
 
Şu anda
:
254
Dün
:
4633
Toplam
:
14862814
Bozok Yazııları Prof. Dr. M.Öcal Oğuz
SARIKAYA HAMAMINDA AREFE SUYU
ocaloguz1@yahoo.com
Kültürümüzde Yozgat ağzıyla “arefe”, Türk Dil Kurumu Sözlüğüne göre “arife”, bayramdan önceki gündür ve Ramazan ve Kurban Bayramlarıyla ilgili hummalı son hazırlıklar bugün yapılır. Ev temizliği, köy, mahalle veya akraba ile Bayram Namazından sonra yenecek toplu yemeğin hazırlığı ve özellikle çocukların yıkanıp temizlenmesi, giyeceklerinin hazırlanması.
Arefe suyuna girmek sadece çocuklar için değil, büyükler için de sevap olarak kabul edilir. Ancak “arılık duruluk”, “su gibi aziz ol” sözleri arasında arefe suyuna giren çocukların boylarının uzayacağı da söylenirdi.
Bizim çocukluğumuzda kar veya yağmur yolları kapatmamışsa arafe suyuna girmek üzere köyden Hamam’a da giderdik. Hamam, bugünkü Sarıkaya’nın halk arasındaki adıydı. Bu ad kasabanın ortasındaki tarihî hamamdan geliyordu. Sarıkaya adı ise ilçe olma sırasında Aşağı Sarıkaya kasabasından ödünçlenmiş yeni bir isimdi. Hamam kasabasında eskiden Pazar günleri, sebze-meyve, tahıl, pırtı ve hayvan pazarı kurulurdu. Bu nedenle Hamam Pazarı ifadesi de yaygın olarak kullanılırdı.
Günümüzde “Roma Hamamı” diye meşhurlaşan ama bizim yöre halkı olarak sadece “Hamam” olarak adlandırdığımız tarihî yapı, bütün güzelliği ve özelliği ile 1970’lerin başında ayaktaydı. Üstü açık ve büyük havuz erkekler hamamı, üstü kapalı ve küçük havuz ise kadınlar hamamı olarak adlandırılırdı. 7-8 yaşlarıma kadar rahmetli annemle küçük hamamda çok çimdim, çok arefe suyuna girdim. Yaşım biraz büyüyünce rahmetli babamla, sonra da kendi başıma erkekler hamamında arefe suya girdim, tumdum ve yüzdüm.
Türkiye’nin “beton” yapılara yavaş yavaş sevdalanmaya başlandığı 1970’lerde Belediye bu tarihî yapıyı, kemerleri, süslü taşları ve havuzlarıyla birlikte yıktı, suyunu beton ve demirden yapılan yeni hamama taşıdı. Ne yazık ki tarihî miras şuuru pek gelişmediği için kimse “dur, yapma” demedi, hatta “eski taş yapıdan bizi kurtardı” diyerek memnun oldu.
Şimdilerde halk da devlet de kültürün, kültürel mirasın ve kültür turizminin farkına vardı. Herkes 1970’lerde yıkılan hamamı yeniden ihya etmek, ayağa kaldırmak için gayrete geldi. Bu çabalar yavaş yavaş semeresini vermeye, Yozgat ve Sarıkaya bu tarihî eser sayesinde farklı bir alanda tanınır olmaya başladı.
Bu tanınma sürecinin yeni halkası bir Ramazan müjdesi olarak UNESCO’dan geldi. Sarıkaya Hamamı, Mayıs ayında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesine kaydedildi. Böylece ilerde asıl listeye alınmasının da yolu açıldı. Ben buna Yozgat’ın ve Sarıkaya’nın arafe suyunda yıkanması demek istiyorum.
Bu tarihten sonra Yozgat ve Sarıkaya gerek ulusal gerekse uluslararası alanda yeni ziyaretçilerle karşılaşacaktır. Özellikle Yüksek Hızlı Tren de bu süreci olumlu yönde destekleyecektir.
Ancak “yalnız taş duvar olmaz” veya “bir çiçekle yaz gelmez” sözlerini hatırda tutarak Yozgat’ın ziyaret ve konaklama seçeneklerini çeşitlendirmek gerekiyor. Örneğin Nevruz kapsamında Somut Olmayan Kültürel Miras Temsilî Listesine kaydedilen Çiğdem Günü, bir bahar festivali olarak kurgulanabilir, tarihî ve meşhur Haziran panayırı yeniden canlandırılabilir.
Ayrıca Dünya Miras Listesinde olan Hattuşa’nın Yozgat’taki uzantıları çok iyi anlatılabilir. Büyüknefes’te Tavium, Şahmuratlı’da Kerkenez, Akdağmadeni’nde Muşali Kalesi, Osmanpaşa’da Emirci Sultan, Şefaatli’de Karabıyık Köprüsü, Konakları, Çamlığı, Akdağ Ormanları, kaplıca ve ılıcaları ve sayamadığım kadar kültürel ve doğal miras Sarıkaya Hamamı gibi listeye girmeyi, en azından tanınır olmayı beklemektedir.
Yozgat Valiliği, Yozgat Belediyesi, Bozok Üniversitesi, ilçe kaymakamlıkları ve belediyeleri, ilgili kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları elbirliği ve işbirliği içinde ziyaret edilebilir, konaklanabilir, özgün yemekleri yenilebilir, güvenli gıdaları ve hediyeleri valizlerle eve, eşe-dosta götürülebilir bir Yozgat yaratmak için çalışmalıdır.
Kültür turizminde müzeler önemli bir yere sahiptir. Yozgat, mevcut müzelere ek olarak irili ufaklı, özel veya kamu kaynaklı müzeler kurmalıdır. Bu müzelerin bir bölümü tarihe ışık tutarken, bir bölümü de yaşayan kültürü anlatmalıdır. Yozgat’a gelen ziyaretçinin gezip görmekten zevk alacağı mesleki ve tematik müzeler varsa güçlendirilmeli, yoksa kurulması desteklenmelidir.
Eğitim, Kültür, Sanat, Edebiyat ve Basın başta olmak üzere her alanın geçmişini geleceğe taşıyan müzeler kurulmalıdır. Yozgat’ın eğitim tarihi pekâlâ tarihî bir okulda açılacak müze ile genç kuşaklara ve ziyaretçilere anlatılabilir. Yozgat’ın güçlü bir edebiyat geleneği var. Bu geleneği anlatan kapsamlı bir müze kurulabilir. Yozgat basını ve basın tarihi de öteden beri güçlüdür ve önemlidir. Türk basın tarihinin çok önemli ilk ve öncü şahsiyetleri arasında Yozgatlıların sayısı az değildir. Ayrıca basın araç ve gereçleri, matbaanın ortaya çıkışından bu yana çok çeşitlendi, çok gelişti. Bunların Yozgat özelince güçlü bir hikâyesinin müzede canlandırılması Yozgat’ı çok farklı ve özellikli bir konuma getirecektir. Yozgat bu müze sayesinde ulusal ve uluslararası medya kuruluşlarının kendi mesleki duyarlılıkları bakımından da ayrıca ilgisini çekecektir.
Sonuç olarak tekrar ifade etmek isterim ki Sarıkaya Hamamının UNESCO Geçici Listesine girmesini hepimiz sembolik anlamda arefe suyunda yıkanmak ve arınmak olarak okuyalım, Yozgat’ı geleceğin refah ve kalkınma bayramına hazırlanalım.
Ramazan bayramınız mübarek olsun, ziyaret edeniniz çok olsun!

13.06.2018

Sosyal  Medyada  Paylaş

     
YAZARIN DİĞER YAZILARI
OKUR YORUMLARI
Kara koncolos ve yılbaşı
Kadim dostum,Öçal bey. bu yazınızı okuyunca biranda çocuklugumu ve gençligimi kısaca geçmişimizi yeniden hatırladım.yüregine saglık şemşamer kökünden kagnı,pancardan teker,zehmeride kardan adam(adam gibi adam)yaptıgımız günleri hatırladım bizim çocuklugumuz ve gençligimiz böyle geçmişti.degerli hocam eline ve yüregine saglık genç kardeşlerim sizin ilim ve feyzinizden yeterince faydalanırlar,inşallah.selam ve saygılarımla. adem yazır beld.başk.yardm./istanbul İst.yozgt.birligi eski başkanı www.ademyazir.com
Adem YAZIR -- 12.02.2009 11:15
Kara koncolos ve yılbaşı
sn.hocam yozgatı 1800 lü yıllarda gezen ve yozgat hakkında bilgiler veren seyyah KİNNERin seyhat kitabının türkçesi varmı selamlar
ismailarslan -- 06.01.2009 23:00
Kara koncolos ve yılbaşı
Sevgili Hocam,karagözü,lokumu,rakıyı ilgisizlikten Yunana kaptırdık.Bir aralar Nasrettin hocanın küçük küçük çizgi filmleri tv de ara sıra gösterilirdi şimdi bunları yapmak çok daha kolaylaştı.Buyurduğunuz gibi bu folklorumuzu tekrar canladırabiliriz ama burada asıl görev yine medya ya düşüyor kanaatindeyim.Saygılarımla
ABDÜLKADİR ÇAPANOĞLU -- 02.01.2009 19:57
Kara koncolos ve yılbaşı
selamun aleykum ocal bey butun bunlarin basimiza gelmesi bazi seylerin zamanla degismesininana sebebi avrupa ozentis halbuki avrupaya medeyiti biz verdik onlarda biraz daha dgistirdi ve simdi bizde onu kovaliyoruz halbuki tuvaleti banyou tahareti vucut temizligini bilmeyen toplumlara biz ogrettik simdi biz ozeniyoruz niye okumuyoruz arastirmiyoru terkediyoruz sonrada ariyoruz bulurlar insallah ne diyelim allh selamet versin selamlar
halit yagiz -- 02.01.2009 02:52
Kara koncolos ve yılbaşı
Yeni yılın ilk saatlerinde,bilgisayar da şöyle bir geziniyim derken,beni çocukluğuma götüren anlam yüklü güzel ve yalın,her zaman ki gibi bilgilendirici ve uyarıcı yazınızla karşılaştım.İnanın çocukluğumu yeniden yaşadım. Gerçekten her geçen gün değerlerimizin git gide kaybolduğu bir süreç içerisindeyiz.Ben sizin anlattıklarınızla büyüdüm ama şimdiki gençlikten her şeye rağmen umudum olsa da kısmen özentili,umursamaz,farkındalıkları olmayan,sorumluluk duygusu yavan bir gençlik olarak yol alıyorlar,her geçen gün kültürümüze yabancılaşıyorlar.Öncelikle anne ve babalarımızın,yarınlarımızın umudu geleceğimizin gençliğini yetiştiren çağdaş doğruyu öğretici eğitimcilerimizin ve sizin gibi duyarlı,saygıdeğer bilim adamlarımızın görevinin ve sorumluluğunun haylice olduğu kanusındayım. Yeni yılın tüm insanlığa sağlık mutluluk,huzur ve barış getirmesini diliyorum.İyiliğin kazandığı HIZIR BABAlı nice güzel günler bizimle olsun. Memleketimin yedi diyarına selam olsun gönülden...SELAM OLSUN...Sevgilerimle..01.01.2009
CEMAYNUR OKUR -- 01.01.2009 16:36
Tarihi evleri korumak ama nasıl ?
hocam,geç oldu ama kusura bakmayın.sizi trtdeki yozgat proğramanızdan dolayı tebrikte geciktim.biz yozgatlıları o gün mutlmu ettiniz.sağolun.
taha -- 09.12.2008 22:59
Sarıkaya kaplıcaları
hocam,günbegün proğramını izlemedim.izleyenlerin anlattığına göre,hakkaten yozgatı çok güzel anlatmışsın,binlerce teşekkürler.
Kürşat -- 05.12.2008 21:06
Sarıkaya kaplıcaları
Memleketimin yedi diyarına selam olsun gönülden selam olsun.T.R.T. nin GÜNBEGÜN programında tanıdım sayın ÖCAL OĞUZu. Bir o kadar da YOZGAT doğumlu oluşu nedeniyle duygulandım.Yozgatın tanıtımının olduğu gün bende gurbette olan kardeşim HÜSNÜ ÖZDİLEKin anneme ve tüm annelere ithafen yazmış olduğu ANA şiiriyle konuk oldum.Çok başarılıydınız sizi can kulağı ile dinledim. Meğer bilmediğimiz ne çok güzellikler varmış.Mesela ben ÇİĞDEM şölenlerinden haberdar değildim.Hıdrellez gibi baharın müjdecisi ve insanlar arası dostluğun,paylaşımın,birlikteliğin oluşumunu sağlaması açısından çok büyük anlam içeriyor.Halk bilimcisi olarak her yöreyi aynı titizlikte araştırıp bize sunduğunuz ve bilgilendirdiğiniz için sonsuz teşekkürlerimi iletiyorum.SAYGILARIMLA...CEMAYNUR OKUR 30.11.2008
CEMAYNUR OKUR -- 30.11.2008 21:00
Sarıkaya kaplıcaları
saygıdeğer hocam, geçen gün trt deki proğramda sizi dikkatmle izledim.Yozgattan sizin gibi bir bilim adamının yetişmesi bizi sevindirdi.Yozgat hakkında çok şeyi bilmiyormuşuz.sayende öğrendik.ağzınıza sağlık.
Hicran -- 29.11.2008 22:47
VALİ’NİN İFTAR YEMEĞİ: ŞEHİTLER VE AİLELERİ
Sevgili Hocam yine ne güzel yazmışsın ellerine,yüreğine sağlık.En kalbi sevgilerimi ve şükranlarımı sunuyorum
ABDÜLKADİR ÇAPANOĞLU -- 26.09.2008 22:45
YAZARA GELEN DİĞER OKUR YORUMLARI
8
 
Yozgat Gökhan BALCI
YOZGAT GAZETESİ WEB SİTESİ Yayın başlangıcı Mart 2006
YOZGAT Gazeteclik, Matbaacılık ve Reklamcılık Ltd.Şti. Kurucusu : Osman Hakan KİRACI
© Copright (Tüm Hakları Saklıdır. ) izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılmaz
Tel : 0 (354) 212 46 46 Sitemiz Basın Meslek ilkelerine uymayı taahhüt eder. / yozgatgazetesi@yahoo.com
FAX: 0 (354) 217 49 00